rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K



William Shakespeare 
(1564-1616) 

Shakespeare ėshtė djal  i njė tregtari tė leshit (John Shakespeare), lindi mė 23 prill 1564 nė Stratford (Avon,  Warwickshire) Babai i tij hyri nė rradhėt e borgjezisė duke u martuar me Mary Arden, vajzė e njė familje tė respektuar (Robert Arden of Wellingcote). Si fėmi morri njė edukatė cilėsore duke ndjekur mėsimet gjuhėsore, latinishten, retorikėn dhe historinė.

Mė 1582 martohet me shpejtėsi tė ēuditshme me Anne Hathawaj e cila ishte me barė qė prej disa muajėsh. Nga kjo kohė, nuk dihet asgjė pėr tė pėrveēse qė u largua nga Stratford pėr nė Londėr e kjo, aty nga viti 1587. Dijmė edhe se i lindėn Susanna (maj 1883) dhe binaket Hamnet e Judith nė shkurt tė vitit 1585  (Hamnet vdiq nė moshė njėmbėdhjetė vjeēare, nė gusht 1596)

E hasim rishtazi nė vitin 1592 kur pamfletisti Robert Greene e kritikon pėr dramėn Henri i VI-tė. Nė kėtė kohė Shakespeare ishte dramaturg dhe aktor e luante kryesisht nė pjesėt qė i shkruante vet.

Mė 1594, filloi bashkėpunimin me teatrin e Lordit Chamberlain (Lord Chamberlain’s Men), i cili ishte ministėr pėr ēėshtjet e argėtimit mbretėror. Pas disa kohėsh, Shakespeare filloi tė shkruan vetėm pėr kėtė kompani teatri dhe ndėrpreu totalisht me paraqitjen nė sqenė pėr tė inkarnuar ndonjėrin nga personazhet e vet. Pas vdekjes sė Elizabetės sė I-rė dhe vendosjes sė Xhejmsit tė I-rė (James Stuart) i cili e bleu teatrin dhe i ndėrroi emrin nė King’s Men e me kėtė rast, Shakespeare u vendos nė teatrin Globe (Teatri Oval).

Nga ky moment, duket se fillon edhe ngritja materiale e tij. Blen njė rezidencė  nė Londėr dhe njė tjetėr nė Stratfort. Disa kritikė, kundėrshtarė tė tij, pėrfitojnė nga ky fakt pėr tė thėnė se ai dallon nga shkrimtarėt e kohės sė vet vetėm pse dijti tė akumuloj pasuri dhe se nuk ka aspak ndonji meritė tė veēantė letrare.

Viteve tė fundit tė jetės pėrjetoi disa trazira. U ndoq nė gjyq pasiqė i pat rrethuar tokat e tij e kėshtu pengoi fshatarėt tė fitojnė pėr jetė. Pėrpos kėsaj, dhėndėri i ardhshėm, pra i fejuari i Judithės, qe akuzuar pėr marrėdhėnie seksuale me njė grua tjetėr nga e fejuara e vet…

Shakespeare vdiq me 13 prill 1616 duke mos lenė pasardhės sepse vajzat e tij nuk patėn femijė.   

Vepra

William Shakespeare ėshtė dramaturgu mė i madh anglez i tė gjitha kohėrave. Veprat e tia ndahen nė tri zhanre kryesore : tragjeditė, komeditė dhe dramat historike. 

Ndėr tragjeditė, mė tė njohurat  janė:

Romeo dhe Xhylieta (1591),
Hamleti, (1594)
Jul CezarIi (1599),
Troiliusi dhe Kresida (1602),
Othello (1604),
Mbreti Lir (1605),
Makbethi (1606),
Koriolani (1608),
Antoani dhe Kleopatra (1607).

Komeditė :

Ėndėrra e njė nate vere (1954), 
Sprija i zbutur (The Taming of the Shrew) (1594),
Shum zhurmė pėr asgjė (1598) e disa tė tjera mė pak tė njohura.

Dramat historike :

Richardi i III (1593)
Mbreti John (The Life and Death of King John) (1596) etj.

Mendohet se disa drama janė tė shkruara nė bashkautorėsi si dhe disa tekste tė shkruara nė fillim tė shekullit XVII, mendohet tė jenė tė tia por nuk mund tė thohet asgjė me siguri. Jashtė dramės, ai shkroi edhe disa sonata e poema.

Botimi i parė mbi jetėn dhe veprėn e Shakespeare-it daton nga nga viti 1623 kurse ndėr mė tė mirat konsiderohen ajo e Boydell-it dhe Malone-es. Pėrndryshe me sė shumti pėr referencė merren Pope, Steevens, S. Johnson e sidomos eseisti dhe fizikanti N. Drake me veprėn e famėshme "Shakespeare and his Time".

 

Horoskopi javor Kalendari historik
--------------------------------
Shkrimtarė bashkėkoh.  shq.

Abdylazis Islami
Ali Daci
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Bedri Dedja
Besnik Camaj
Bessa Myftiu
Brahim Avdyli

Bujar Plloshtani
Bujar Rama
Dh. Pojanaku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Jeton Kelmendi
Hajdar Salihu
Haxhi Kraki
Ibrahim Kadriu
Ismet Rashiti
Kalosh Ēeliku
Kujtim Morina
Majlinda Rama
Mirela Sula

M. Blakaj
Naim Kelmendi
Nermin Vlora-F
Pal Sokoli
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Seveme Fetiqi
Shefqet Dibrani
Sulejman Mato
Vasil Tabaku
Vilhelme Vranari

Shkrimtarė 
shq. - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani
Ernest Koliqi
Faik Konica  
Fan S.Noli   
Gjergj Fishta
 
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri  
Ndre Mjeda   
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi  
Muhamet Ēami   
Nezim Frakulla   Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe 

Gjon Buzuku