"A JE MËRZIT?"

Asnjë fjalë e dalë nga populli nuk ka dalë kot. Fjalët apo citatet janë kultura dhe shpirti i një populli. Asnjëherë më parë nuk më kishte shkuar në mëndje të mendoja apo analizoja shprehjen pyetëse: ”A JE MËRZIT?”. Sigurisht që kjo shprehje vjen menjëherë mbas fjalëve: SI JENI, A JE MERZIT?”.

Për mua, apo vellezërit e motrat e mi shqiptarë, nuk është problem të na e bjnë të tillë pyetje sepse ja dimë kuptimin e vërtetë, e dimë se mbas këtyre fjalëve fshihet perkujdesi njerëzor. Por, për mikeshën time finlandeze nuk patën të njëjtin efekt. Shumë vite më parë, udhëtuam për në Shqipëri për një vizitë ke familja ime. Ishte dimër, dhe si në dimër njerëzit janë më të mbyllur brënda, aktivitete ka më pak kështuqë, edhe ne sipas vëndit i prisnim vizitorët në shtëpi. Kur e përshëndesnin miken time, unë ja përktheja fjalët automatikisht ”SI JENI, A JE MËRZIT?”. Më kujtohet që në çdo pyetje të tillë fillonte dhe sqaronte ne detaje, PSE NUK ISHTE MËRZITUR, sepse njerëzit ishin shume dashamires dhe mikpritës etj...Dikur, vura re, se filloi të irritohej sa herë ja përktheja të njëjtën pyetje dhe filloi të më rrijë edhe mua pak ftohtë. Nuk e kuptova menjëherë arsyen por e pash qe dicka nuk ishte në rregull.

Një ditë, kur ndodheshim vetëm më pyet befasisht:

” Përse mendojnë njerëzit e tu, që unë duhet të jem mërzitur? Unë vërtet jam e ndarë nga burri, por kjo nuk është arsye që unë te jem e mërzitur. Mos vallë e shikojnë një gjë të tillë, në sytë e mi?”- më hodhi ajo një breshëri pyetjesh e arsyetimesh, dhe me një zë që shprehte tronditje.

Unë shtanga. Oh, Zot...mendova ku i paska shkuar mëndja. Dhe me siguri mendon që unë kam folur dicka per të me njerëzit e mi, ndaj duke ju kthyer ashtu bute ju përgjigja.

”Me të thënë të drejtën, as mëndja s,më ka shkuar në këtë që po thua, dhe shumë mirë që o e prek. Më bëre të mendoj edhe mua, pse e kemi ne shqiptarët një pyetje të tillë, që mund të tingëllojë pak cuditshëm. Për të ta hequr merakun po të garantoj që s,ka asnjë lidhje me të kaluarën tënde, apo direkt me mua. Êshtë vetëm shprehje ke ne..., një ndër ato thëniet shqiptare të çuditshme....pa të keq”- e sqarova, dhe i buzëqesha ëmbël.

Ajo, vazhdoi gërmimet për prejardhjen e atyre fjalëve dhe unë e dëgjoja në heshtje..., ndërsa në të vërtet isha thelluar në mendime ”përse vallë populli pyet: A JE MËRZITË, kur në shumë gjuhë pyetet direkt ajo që do të pyesësh: Si jeni? Si ke kaluar? Si je me shëndet...etj. Këto janë shprehje të drejtpërdrejta që edhe po ti përkthesh, përkthehen lehtë ashtu siç janë. Por hec e përkthe ke një i huaj shprehjen A JE MËRZITË? Kur në të vërtet ti do që ta pyesësh, SI JE?. Dhe ashtu sikur të kisha zbuluar dicka të rëndësishme ju drejtova shoqes me një fryme: ” Besoj është formuar për një arsye. Populli jonë është një popull i vuajtur, ku më shumë ka perjetuar ndryshimet e kohës në format më te dhunshme, nganjëherë më tragjike. Per këtë, ata e dinë që mërzinë e ka në shpirt e në prag gjithkush që është shqiptar. Besoj, si një lloj ngushëllimi është formuar edhe shprehja: A JE MËRZIT ? (DUKE URUAR në të vërtet QË TË MOS JETË MËRZITË). Sytë e mikes time u bënë kureshtarë, dhe po më dëgjonte e kënaqur me këtë percaktim dhe sqarim, që edhe pse ishte i sajuar në moment....më nxorrën edhe mua të kënaqur, që të paktën ajo mikja ime mysafire, TË MOS MËRZITEJ, nga pyetja dashamirëse jona :”A JE MËRZIT!”.