rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K



 

Ringjallja e Marx-it

Vitet e fundit janė tė shėnuara me gėrhamė tė rėndė tė kapitalizmitnė nė botė qė toleroi njė humnerė sociale, sidomos pas ndryshim-shkatėrrimeve qė pėsuan shumica e shteteve me sistemet e tyre tė ngurta komuniste. Bredhjet poshtė e pėrpjetė tė kapitalizmit dhe ekonomisė aktuale nė botė pėr tė gjetur rrugėn e «shpėtimit» nga shkatėrrimi, ngrit pėr ēdo ditė humnerėn mes klasės sė privilegjuar nė njė anė dhe asaj tė kushtėzuar me rrogė dhe pronarėve tė mini ndėrmarjeve nė krahun tjetėr.

Vrapi i tė pivilegjuarėve pas prodhimit dhe fitimit sa mė tė madh, shkaktoi mosbarazinė e ofertės dhe harxhimit qė solli dhe sjellė shėmbjen e tregut nė tė gjitha aspektet e pėrgjithėshme me rėnditje: prodhim i tepruar, zvoglim i detyruar i prodhimit, mbyllje tė vendeve tė punės, (papunėsi), dobėsim i aftėsisė pėr konsum e nė fund, depresion nė pėrmasa tė mėdha qė do tė shtin nė lėvizje fuqi tė reja, tė afta pėr ndryshime dhe pėr ndarje mė cilėsore tė pasurive.

Pėrroni nė mes tė pagava tė larta dhe atyre tė ulta u shėndrua nė lum vrullmadh pa asnjė sqarim tė mundshėm dhe pa asnjė arsye tė vėrtetė. Pėrpos kėsaj, kapitali mbledh frutet nga tė gjitha anėt, sidomos tė ardhurat nė nivel shtetėror. Ja edhe njė element i rėndėsishėm nė zbritjen e mundėsisė blerėse tė familjes sė shtruar pagės. Ngecja nė plasman tė prodhimeve krijon nevojė pėr treg tė ri, shkakton inflacion, luftė kėmbimi monetar por, tė gjitha masat e marrura nė kėto drejtime vetėm shkaktojnė ngecje dhe thellim nė varfėri. Koha e kolonializmit dhe luftėrave pėr burime tė reja tė materjes sė parė tė lirė dhe e punės sė dorės sė lirė pėr tė cilėn kishte nevojė kapitalizmi dhe mbi tė cilėn e ndėrtoi tregun dhe pasurimin nuk kalon nė ditėt e sodit. Kėtė mėnyrė tė zhvillimit, nė kohė tė tij Marksi e kuptoi mirė por shtjellimi ideologjik i tij nuk u pėrputh dhe nuk pėrputhet as sot me ēėshtjen e drejtė ekonomike. Klithjet pėr ndryshim me forcė tė sistemit politik dhe social nuk sollėn as prosperitet e as lumturinė aq tė dėshiruar. Rrugėdalje nga njė debakėl tė ekonomisė sot, e kjo ėshtė e vėrtetė, duhet kėrkuar edhe tek idetė e « mjekrroshit tė famshėm » por me njė ndarje tė plotė nga ideologjia e forcės dhe « diktaturės sė proletariatit ». Ėshtė tejet produktive tė studjohet forma e reorganizimit nė Kinė, e cila viteve tė fundit arrijti tė pėrballoj mė me sukses « krizėn ekonomike botėrore » dhe duket se shėnon rezultate pozitive nė ngritjen e cilėsisė sė nivelit jetėsor nė vend. Si qė pėrmenda nė rastin e Marksit, duhet ndarė plotėsisht ideologjinė nga ekonomia dhe nga ndėrtimi i sistemit ekonomik. Asesi nuk ėshtė e rrugės tė anohet nga njė ndryshim i vlerave demokratike me vlera tė tjera tė sistemeve tė kaluara diktatoriale apo thjeshtė njėpartiake. Problemi nuik qėndron nė ideologji por nė ndarje tė begative nė mėnyrė mė tė drejtė. Njė nacionalizim i pasurive me karakter kombėtar – shtetėror dhe krijimi i njė   mbikqyrje rigoroze nga njė organ i cili do tė pėrbėhej prej njerėzve tė cilėve u dihet pasuria e tyre personale dhe familjare, nė ditėn e marrjes se funkcionit operues dhe tė njejtėve, tė ju mbikqyret pasuria e pėrmendur gjatė dhe pas pėrfundimit tė mandatit tė caktuar.

Ēdo pasurim eksesiv dhe i pajustifikueshėm duhet tė ndėrpritet nga organet mė tė larta mbikqyrėse shtetėrore. Kontrolli i pavarur mbi pagat dhe rritjet e tyre eventuale gjithashtu tė mbikqyren dhe kordinohen nga shteti vet, nga organe tė tjera politiko-shoqėrore dhe nga anėt politike nė opozitė.

Kur flas pėr kėto forma tė kontrollit, nuk duhet t'i ngatėrrojmė kuptimet dhe kėrkesat. Ndryshimet e kohės « revolucion, forcė, diktaturė » janė tejet tė dėmshme dhe duhet larguar nga kėto synime shkatėrruese. Sot kur nė botė mbisundon e drejta e plotėfuqishme e votės, duhet organizuar dhe ēfrytėzuar kėtė tė drejtė pėr tė arrijtur ndryshimet mė fatlume pėr tė gjithė, nė nivel tė shteteve nė mbarė botėn.

Duhet studjuar dhe parė me kohė synimet cinike tė njė klase, grupimeve ose personėve tė caktuar pėr tė mundur tė elimonihen nga gara pėr pushtet duke bėrė tė mundshme tė zgjidhet ai dhe ata qė propozojnė njė sistem korekt ekonomik pėr dalje nga kriza  nė tė cilėn vazhdon tė zhytet e « mbarė bota ». Nuk flas kėtu as pėr anė tė djathta e as pėr tė majtat. Flas pėr njerėz tė cilėsisė sė lartė, me pasuri humane dhe me njohuri ekonomike dhe politike, tė aftė pėr tė nxjerrur njerėzimin nga kriza qė kaplon gjithėmonė mė shumė rruzullin ku jetojmė.

 



Horoskopi javor Kalendari historik
--------------------------------
Shkrimtarė bashkėkoh.  shq.

Abdylazis Islami
Albina Idrizi
Ali Daci
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Baki Ymeri
Bedri Dedja
Besnik Camaj
Bessa Myftiu
Brahim Avdyli

Bujar Plloshtani
Bujar Rama
Demir Krasniqi
Dh. Pojanaku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Hajdar Salihu
Haxhi Kraki
Hysen Kėqiku
Ibrahim Ibishi
Ibrahim Kadriu
Ibraim Qazimi
Imri Trena
Ismet Rashiti
Jeton Kelmendi
Kalosh Ēeliku
Kujtim Morina
Linditė Ramushi
Majlinda Rama
Mirela Sula

M. Blakaj
Naim Kelmendi
Nermin Vlora-F
Nexhat Rexha
Pal Sokoli
Rizah Sheqiri
Sabit Rrustemi
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Seveme Fetiqi
Sinan Sadiku
Shaban Cakolli
Shefqet Dibrani
Sulejman Mato
Vasil Tabaku
Vilhelme Vranari

Shkrimtarė 
shq. - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani
Ernest Koliqi
Faik Konica  
Fan S.Noli   
Gjergj Fishta
 
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri  
Ndre Mjeda   
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi  
Muhamet Ēami   
Nezim Frakulla   Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe 

Gjon Buzuku