rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K



Shkruan: RM. Laēi

Pikėllimi dhe ringritja pas dashurisė sė humbur

Dashuria si gjendje e ndjenjė shpirtėrore, pėrballet si edhe tė gjitha fenomenet natyrore, me dy lartėsi kundėthėnese tė skajshme, lumturinė e harenė si kulminacion i mirėqenies dhe nė pjesėn tjetėr; tė rėndė e tė ndėrlikuar shpirtėrisht qė shoqėria si dhe shkenca nuk i ka dhėnė e as nuk i jep rėndėsinė adekuate se gjithėmonė nė mentalitetin e njeriut ndarja nga personi i dashur, merret si dobėsi e zija, ankthi, zemėrimi e pikėllimi nė raste tė kėtilla jo qė nuk merren seriozisht por edhe janė objekt talljesh. Dikur dhe sot gjithashtu, vdisej pėr dashuri pa u brengosur kush mė parė. Vdisej nė dyluftim, nė vrasje e vetėvrasje pa patur ndonji pėrkrahje gjatė kohės sė pikėllimit qė do tė ndihmonte daljen nga rruga pa krye. Mashkuj dhe femra tė pėrvujtur tė lėnė nė zi, pasi akoma dhe sot, vdekja e sėmundjet e ndryshme kanė mbėshtetjen mė tė madhe nė krahasim me dhimbjen e dashurisė qė merret si dobėsi po edhe turp. Mbisundon njė pėrbuzje dhe egėrsi ndaj kėsaj ēėshtje dramatike njerėzore. Pėrderisa nė ēdo kėnd gjejmė literaturė si tė zėmė dashuri, si t’i afrohemi femrės / mashkullit, si tė bėjmė dashuri; akti paraakti dhe pasakti seksual, nuk gjejmė asgjė si t’i pėrballojmė humbjes sė dashurisė, ndarjes, shkunorėzimit. As egzistojnė qendra prevencioni e kėshillimi psikologjik e shoqėror. Nė ēdo kėnd tė shoqėrisė gjejmė pėrplot mashkuj e femra tė helmosur, tė mbushur plot hidhėrim e helm gjer nė agresivitet ndaj rrethit e vetvetes. Tė ngelur tė « duarthatė » para pikėllimit, tė ngelur tė vetmuar, njerėzit kalojnė netė nė pagjumėsi e nė disa raste ėshtė mė vėshtirė t’i bėhet ballė vdekjes se sa jetės sepse ajo duket si shpėtimtare e vetme.

Jashtėzakonisht i ndėrlikuar dhe nė pjesėn dėrmuese tė rasteve dėshprimi nga dashuria e ikur ėshtė i paparapashėm. Pas dhėnies sė madhe shpirtėrore, pas planeve tė lumturisė e jetės sė hareshme, pason ndarja qė nga njėra palė pėrjetohet si humbje e sensit tė jetės sė mėtejme dhe rrokullisje e ēdo gjėje qė vlen mė tutje. Ngarkesa rėndohet aq mė tepėr me ndjenja tė pėrēmimit, tė hedhjes, tė fajit, tė paaftėsisė. Tjetri akoma ėshtė aty, gjallė; e takojmė pa mos patur mundėsi t’i afrohemi; po e shofim gjithashtu me dikend tjetėr…

Pa dashur tė hy nė psikologji a psikiatri sepse as qė ėshtė fushė e imja, do tė kėrkoj tė jap njė zgjidhje se si t’i bėhet ballė zisė qė pėrjeton subjekti nė vetminė mė tė madhe. Ėshtė e udhės sė pari tė ngrihen njė seri konstatimesh tė gjendjes egzistuese. « Jam vet dhe ē’duhet tė bėj nė favor timin »; ėshtė kjo gjėja e parė nga e cila duhet nisur e kėrkuar mėtej. Pas kėsaj, ėshtė shum e rėndėsishme qė pėsuesi t’i kėthehet vetes duke kėrkuar atė qė ndjen dhe jo atė qė vuan nė vetvete. Pikėllimi ėshtė aty por a ka qėllime tė afėrta pėr t’u realizuar? Cilat janė gjėrat qė preokupojnė sot? Cilat janė momentet qė ngjallin dėshira dhe emocione tė reja? Cilat ishin dhe mund tė jenė argėtimet jashtė sferės sė dikurshme tė pėrbashkėt? Me kalimin e momenteve traumatike, pra qė nė ditėt e para, duhet kėrkuar shenja trupore qė sjell vuajtja e shkaktuar me ndarjen nga personi i dashur. Njė lėmsh nė bark, kėmbė tė kėputura qė dridhen ndoshta, tharrje tė fytit ose rrahje tė zemrės. Kėto janė disa elemente fizike trupore tė cilat duhet parė dhe jo t’i jepet shtėrngatave tė trurit se ai nuk ndalet sė prodhuari kujtime tė mira tė pėrjetuara sė bashku. Nėse edhe nuk arrihet lehtė tė largohen kujtimet e hareshme, atėherė duhet medoemeos tė pėrkujtohen momentet kur nuk shkonte edhe aq mirė. Pėr tė ju larguar mė lehtė dėshprimit nga dashuria e humbur, duhet gjithashtu tė shifet mundėsia e njė afrimi drejt njė situate tė re afektive, pra, duhet patur parasyshė se pėrkdhelja ėshtė ilaēi mė i mirė pėr dalje nga errėsira. Lėshimi pe para kokėfortėsisė emocionale sjell shėrim tė plagėve dhe kėshtu personi gjenė kėnaqsinė e jetės sė re, me person tė ri.

Rrethi shoqėror-miqėsor dhe mundėsitė profesionalėve  pėr ndihmė

Sa i pėrket problematikės sė pikėllimit nga dashuria, duhet ditur nė pikė tė parė se bota rreth nesh ka tendenca tallėse e kjo jo vetėm sot por qė nga kohėrat mė tė lashta. Jemi tė pėrmbytur me sentenca e fjalė therrėse pėr tė pėrvujturit nga dashuria. Shum lehtė thuhet se "njėri/a shkon tjetri/a vjen". "Hej a bjen burri (gruaja) nė kėtė hall pėr grua (burrė)" ose "Gra  (burra) ka plot, sa tė t’a doj qefi". Kėto janė disa thėnie tė cilat subjekti i pėrjeton si satirė e pėrulje. Nė vuajtjen mė tė madhe, dėgjon fjalėt se nuk ėshtė burrė (grua) e kjo i jep akoma ndjenjėn e dobėsisė dhe turpit shoqėror. Kjo sa vjen e e rėndon mė tepėr gjendjen dhe e mbyll kaptinėn e mundėsive tė hapjes ndaj tė tjerėve. Bisedat bėhen tė trishtueshme e pikėllimi rritet. Kjo ėshtė edhe njė fakt tjetėr se duhet kėrkuar mbėshtetje emocionale gjė qė shėron mė sė miri plagėt e zemrės. Sa i pėrket ndihmės profesionale, ajo ėshtė gati e pakapshme sepse, si qė pėrmenda mė parė vuajtja dhe tmerri shpirtėror i lindur nga shpartallimi i dashurisė pėrjetohet si diēka e turpshme dhe vėshtirė subjekti kėrkon ndihmė adekuate profesionale. Njė mundėsi ndoshta shum e dobishme do tė ishte hapja e qendrave pėr bashkėbisedim ku nė prezencė psikologėsh, sociologėsh e kėshilltarėsh familial, personė qė pėrjetojnė njė zģ e pikllim tė mund tė bisedojnė nė mes vete, tė shpalojnė ndjenjat dhe format se si pėrballojnė e si pėrjetojnė ditėt e zisė e kjo do tė ngrinte pa dyshim, moralin dhe forcėn pėr kėndjellje.


 

Horoskopi javor Kalendari historik
--------------------------------
Shkrimtarė bashkėkoh.  shq.

Abdylazis Islami
Albina Idrizi
Ali Daci
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Baki Ymeri
Bedri Dedja
Besnik Camaj
Bessa Myftiu
Brahim Avdyli

Bujar Plloshtani
Bujar Rama
Demir Krasniqi
Dh. Pojanaku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Hajdar Salihu
Haxhi Kraki
Hysen Kėqiku
Ibrahim Ibishi
Ibrahim Kadriu
Ibraim Qazimi
Imri Trena
Ismet Rashiti
Jeton Kelmendi
Kalosh Ēeliku
Kujtim Morina
Linditė Ramushi
Majlinda Rama
Mirela Sula

M. Blakaj
Naim Kelmendi
Nermin Vlora-F
Nexhat Rexha
Pal Sokoli
Rizah Sheqiri
Sabit Rrustemi
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Seveme Fetiqi
Sinan Sadiku
Shaban Cakolli
Shefqet Dibrani
Sulejman Mato
Vasil Tabaku
Vilhelme Vranari

Shkrimtarė 
shq. - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani
Ernest Koliqi
Faik Konica  
Fan S.Noli   
Gjergj Fishta
 
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri  
Ndre Mjeda   
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi  
Muhamet Ēami   
Nezim Frakulla   Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe 

Gjon Buzuku