rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K



 

LRM

Filozofia dhe filo-terapia si ēelės i arsyes dhe i veprimit

Pėrkundėr mbisundimit tė besimeve se filozofia ėshtė fushėveprim e pronė e njė elite intelektualėsh tė lidhur drejtpėrdrejt me mendimtarinė, do pėrsėris kėtu atė qė kam thėne nė shkrime tė tjera, se kjo nuk qėndron assesi dhe kėto tė thėna mbi filozofinė si diē e rezervuar pėr njė kastė, janė rrėnjėsisht tė pa themel. Tė merresh me shkrime filozofike, tė krijosh sisteme, tė shkoqisėsh ēėshtje shoqėrore morale apo politike janė horizonte dhe burime pėr filozofė profesionistė por vet filozofia si qendėr urtėsije, ėshtė nė shėrbim tė pėrgjithėshėm dhe tė gjithė mund tė shėrbehen me tė nėse pėr kėtė kanė dėshirė e sidomos nėse pėr kėtė kanė nevojė. Kur them pėr dėshirė e nevojė, kam parasyshė mundėsitė qė jep filozofia-filozofimi nė kuptimin e pėrditėshėm jetėsor tė individit. Pyetjet rreth jetės dhe pse-tė qė nuk mund tė tejkalohen, posaēėrisht kur tejkalimi ėshtė i ndėrlikuar dhe enkas kur ai koklavitet nė mungesė tė mundėsive tė subjektit tė gjen rrugėdalje nga situatat e krijuara nga jashtė ose nga vet ai. Njė terapi filozofike mundėson njohje-ndėrgjegjėsim tė subjektit me vėshtirėsitė e grumbulluara gjatė ditės (ditėve, viteve) dhe ndihmon ndėrhyrjen pėr tejkalimin e tyre. Flakja e ngjarjeve traumatike bėhet me vet angazhimin e subjektit i cili nėpėrmejt tė filoterapisė, do tė njoh nga afėr veten; duke u pajtuar tė kėrkoj veten dhe duke u pajtuar me veten sikur qė bėnin dhe mėsonin pėr shembull, stoikėt, do tė jetė nė gjendje tė kuptoj veten dhe vėshtirėsitė me tė cilat pėrballet.

 

I rėndėsishėm ėshtė dallimi qė duhet patur parasyshė kur flasim pėr ndihmė filo-terapeutike. Nuk duhet pėrzier psikiatrinė es as psikologjinė. Filozofia ėshtė aty pėr tė gjithė. Ajo ndihmon ata tė cilėt janė tė tejkaluar nga vėshtirėsitė ditore nga tė cilat e humbin ndjenjėn dhe kahjet e mirėqenies nė jetė. Filozofia ėshtė aty pėr t’i mbisunduar e pse jo edhe pėr t’i larguar kokėdhimbjet e stresit. Ėshtė gjithashtu me rėndėsi tė dihet se njė filo-terapi nuk mundet tė aplikohet assesi nė raste tė vuajtjeve nervore patologjike komplekse e me kėtė, kuptohet se njė filozof kurues nuk duhet tė vehet nė rolin e psikiatrit ose psikologut.

 

Ēka ndihmon praktikisht kjo terapi? Kjo pyetje lind sidomos nga fakti se pėr kėtė lloj ndihme nuk ėshtė folur mė parė, sė paku te na sepse nė perėndim vėrrehen disa lėvizje drejt njė njohje sė pari nė qarqe filozofike dhe poashtu mjekėsore. Kjo terapi mund tė ndihmoj njeriun tė gjej problemet qė i vėhen pėrballė nė mėnyra tė ndryshme dhe nga faktorė tė ndryshėm. Puna, financa, familja, imazhi vetanak dhe vet uni parashtrojnė vėshtirėsi pėr tė gjithė na sepse kėrkojnė fuqi dhe dėshirė tė konsiderueshme pėr menaxhim adekuat tė tyre. Pėrsėris se kjo vėshtirėsi nuk ėshtė e huaj pėr askėnd pasi se priremi kah ndjenjat duke lėnė pasdore marrėveshjen me veten dhe kėshtu ato (ndjenjat) marrin epėrsinė ndaj arsyes dhe arrimė nė lėshim krahėsh dhe veprimet tona i mbėshtesim kohė pas kohe me njė plogėshti tė dukshme psiqike e jo duke u shtruar pėrkundėr tyre. Pėrkushtimi  i vetėdijshėm nė mbrojtje kundėr ndjenjave tė anktheve nga friga e lodhja do tė jep zgjidhje tė arsyeshme sepse do tė kaloj nėpėrmjet gjykimit tė qėndrueshėm. Qėllimi dhe roli i filo-terapisė pra ėshtė aftėsimi i gjykimit inteligjent qė mundėson parjen e drejtė tė trazirave tė shkaktuara nga ngarkesat reale por edhe tė stėr-ritura nė faza tė ndryshme tė jetės sonė.

 

Nė themel, duhet ditur se kjo terapi ofron mundėsi dhe ndihmė pėr tė dalur nga vetviktimizimi drejt vetdijėsimit, nga viktima nė pėrgjegjės pėr vetveten dhe i vetvetes. Filoterapia nuk ėshtė mjekėsi dhe nuk mund tė jep ndihmė medikale (ilaēe). Ajo nuk kėshillon duke dhėnė pėrgjigje pėr tė arritur lumturi a ideale tė tjera por krijon rrugė efikase  drejtė lirisė shpirtėrore duke parashtruar pyetje, duke dėgjuar pyetjet, dhe kėshtu ndihmon subjektin nė gjetjen e rrugėve qė ēojnė kah tė pamunit real tė shqetėsimit qė e rėndon. Gradualisht, subjekti mėson t’i kuptoj pyetjet qė i sillen dhe filon tė ushtroj pushtet mbi to. Ai nė tė njėjtėn kohė familjarizohet me tė menduarit pėr veten e me kėtė, ndanė kohė nga ngutia e dinamikės ngulfatėse dhe « ndalet » jo pėr tė ngelur pas por tė kapur dhe tejkaluar vonesat e streseve dhe ngulfatjeve qė sjellin mekanizmat e ndryshme tė kohės, qofshin ato reale apo tė stėrmadhuara. Ėshtė primar fakti se filoterapia mbjell ėndje pėr lexim tė teksteve (veprave) filozofike dhe dallon shum nga drejtim-udhėzimi drejt njė lėmije, mė shpesh drejt religjionit pėrkatės, nėse subjekti ėshtė pak a shum besimtar ose drejt sektarizmave, derivate tė fesė fillestare tė subjektit. Filozofia nuk pėrjashton fenė por ndihmon tė lexohet feja dhe tė nxirren konkluzione qė ndihmojnė nė kapėrcimin e probleve. Nė kėtė kontekst, hyjnė tė gjithė filozofėt pa pėrjashtim kohe dhe botėkuptimi. Tekste filozofike nga mė tė lashtat dhe nga bashkėkohoret. Platoni, ose Ibėn Sina, Descarti ose Nietsche, libra fetare nga e vetja dhe tė huajat. Si qė shifet, ky lexim nuk pretendon dhe nuk duhet nė asnjė moment tė pretendoj tė krijojė filozofė, tė bėjė besimtarė ; ai ėshtė aty pėr tė mėsuar sinkronizimin e mendimit dhe veprės, gjetjen e vetvetes duke hulumtuar nė qetėsi nyancat e urta.

 

Si pėrfundim, dua tė vė nė pah se filoterapia nuk ėshtė shėrim nga njė sėmundje, por mundėsi e cila ndihmon nė ndėrgjegjėsimin e subjektit me vlerat e veta duke i mundėsuar dhe njoftuar me mėnyrat e arritjes sė njė vlerėsimi tė drejt tė asaj qė ėshtė nė tė vėrtetė. Ēlirimi nga ankthet bėhet pa shtypje dhe kėshilla se si duhet bėrė. Ajo mėson si tė gjindet " si duhet bėrė" nga vet subjekti me shtimje nė pėrdorim arsyen filozofike, ndryshe thėnė, mėson pėrdorimin e urtėsisė qė ēdokush e posedon, pra mėson zgjidhjen me urtėsi dhe jo urtėsinė.

 

Tė zhyturit nė studime, ēliron subjektin nga terapia e gjatė sepse ai tanimė ėshtė mėsuar tė ndaj kohėn pėr pleqėrim tė vėrtetė, tė zgjedh nga jeta dhe veprat e mendimtarėve momente qė i ndihmojnė nė mėnyrė tė pakundėrshtueshme nė shnyjėzimin e papėrshtatėshmėrive me tė cilat pėrballet duke pėrdorur ēelėsat qė i zgjedh vet dhe kėshtu, gjunjėzon  ethet e krijuara nga streset e ndryshme qė servon jeta. Mendimi dhe veprimi harmonizohen dhe koha mė nuk ngutet por ecėn me shpejtėsinė qė subjekti ia jep.

 

 

 

 

Pėr tė plotėsuar kėtė faqe:

Kliko mbi foton e postės! >>>
ose pėrdor kėtė adresė:
lrm@filolet.com


 

Horoskopi javor Kalendari historik
--------------------------------
Shkrimtarė bashkėkoh.  shq.

Abdylazis Islami
Albina Idrizi
Ali Daci
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Baki Ymeri
Bedri Dedja
Besnik Camaj
Bessa Myftiu
Brahim Avdyli

Bujar Plloshtani
Bujar Rama
Demir Krasniqi
Dh. Pojanaku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Hajdar Salihu
Haxhi Kraki
Hysen Kėqiku
Ibrahim Ibishi
Ibrahim Kadriu
Ibraim Qazimi
Imri Trena
Ismet Rashiti
Jeton Kelmendi
Kalosh Ēeliku
Kujtim Morina
Linditė Ramushi
Majlinda Rama
Mirela Sula

M. Blakaj
Naim Kelmendi
Nermin Vlora-F
Nexhat Rexha
Pal Sokoli
Rizah Sheqiri
Sabit Rrustemi
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Seveme Fetiqi
Sinan Sadiku
Shaban Cakolli
Shefqet Dibrani
Sulejman Mato
Vasil Tabaku
Vilhelme Vranari

Shkrimtarė 
shq. - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani
Ernest Koliqi
Faik Konica  
Fan S.Noli   
Gjergj Fishta
 
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri  
Ndre Mjeda   
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi  
Muhamet Ēami   
Nezim Frakulla   Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe 

Gjon Buzuku