|
Poezia ėshtė
ushqim. Ushqim aq i ndryshueshėm sa edhe tekat e shijes sė njeriut.
Ushqim qė gjindet nė afėrsinė tonė. Duhet vetėm tė zgjatim dorėn.
Mandej, ajo duket sa t'ia hedhim sytė... ; ajo dėgjohet: vetėm
t'i hapim veshėt dhe e kemi
Atė e prekim pėr ēdo ditė dhe e
ndiejmė ashtu nė shqisat tona : tė embėl, tė tharbėt, tė
hidhur. Ajo na sjellė shiun dhe diellin kur mė sė shumti kemi nevojė.
Ajo ka fuqinė tė e notave muzikore dhe tė fjalės sė ndjenjave, tė
hidhėrimit dhe kėnaqsisė nė gjėrėsi tė pafundme. Fuqia e saj njomė
shkretirat e thanė gjelbėrime, shkrin akullnajat dhe thanė lumenj
Poezia pra nuk njeh kufinj nė asnjė kuptim, as gjeografik as politik,
ajo shtrihet nė gjithėsi.
Mund ta
quaj edhe lundėr. Pa dyshim edhe ėshtė e tillė. Lundron e lirė
e nė tė, lira e Orfeut apo zėri i Apollonit qė pėrkundet valėve
tė ardhura nga largėsitė. Mbi tė poeti krijon i shkrirė nė
harmoninė e flautės sė lashtė apo nė cicėrimėn fyellit tė
brigjeve bukolike. Nė poezi ka mungesė inspirimi poetik, ka dobėsi
poetike por asnjėherė nuk mungon aspekti i saj olimpik sepse mungesa
ėshtė e poetit e jo e poezisė. Ajo lind dhe jeton duke u shpėrnda nė
diapazon tė hapur nė paskajshmėri.
Poezia ėshtė
ushqim pėr njeriun. Pėr njeriun qė nuk ka dėshirė tė vdes. Mėnuja
poezi ėshtė e gjithėnduarshme, e ngroftė apo e ftoftė, e lėngėt
apo pirunike, e gjelbėt, e ėmbėl, djegėse, e yndyrshme; e freskėt
por edhe e lėnė nga mė parė. Ajo ėshtė prijėse e gjendjeve shpirtėrore
vetanake, familjare, grupore dhe e turmave tė tėra. Lum qė sjell me
vete ndjenja dhe lėvizje : dashuri, hidhėrim, atdhetarizėm,
heroizėm
Me tė drejtė Visarion Bielinski nė Poezia e M.
Lermontovit thot : Nė poezi, jeta ėshtė akoma mė jetė se vet
jeta.
Poezia nuk ka kohė tė caktuar jete dhe gjallėrimi. Ajo ėshtė e aftėsuar
tė jetoj si nė mėngjez ashtu edhe nė mbrėmje ; ditėn dhe nė
thellėsitė e natės. Fushėbeteja e saj ėshtė e hapur pėr
universin. Natyra e saj ėshtė e mbjellur aty ku tė duam ta korrim. Nėn
hije, nė plazh, nė dhomė tė fletjes, ulur nė pėrkundėsen e
oborrit
Ajo zbret nga yjet dhe andaj ėshtė e lirė pėr
martesė me tė gjithė. Ėshtė gjallėria e pėrditėshme. Krema
e shijes sė shpirtit qė nuk harxhohet. Ajo shkrihet nė buzė, nė
zemėr, nė tru
Them akoma
se poezia ėshtė unazė e pėrkryer, gjerdan i pėrkryer, hallhalle e pėrkryer.
Ajo pėrkulet para nesh dhe pėrkthehet nė ēka duam na. Pėrvidhet nė
pore. Nė horizontin e tė pamurit tonė ėshtė flutur, bletė, pėllumb
shndėrrohet nė pambarim. Vjen drejt nesh dhe niset prej neve. Pushon nė
kraharorin tonė ose na vėshtron me habi, me dashuri, me hidhėrim, me
melankoli. Na flet me zė pėrkėdhelės ose me furi; na dėgjon e qetė
ose me trazirė, joshet ose pezmatohet
Ajo zbret nga Olimpi ose
grafullon lavė nga krateret
Sido qė tė jetė kėtė hapėsirė tė madhe tė quajtur Poezi e qė
as mund tė pretendoj kush se e ka pėrshkruaj byle vetėm njė hise tė
saj, do tė them akoma se AJO ėshtė prodhim Yjor qė me bukurinė e
vet ringjall ēdo atom tė jetės njerėzore. Ajo rrjedh nė njeriun
bashkė me gjakun nė damarė dhe kalon nėpėr shpirt duke e trazuar atė,
duke e shndėrruar, duke pastruar e mėtej pėrsėri u kėthehet hapėsirave
qiellore pėr tė zbritur pa vonesė nė cikėl tė pafund. Poeti anglez
Percy Bysshe Shelley, nė veprėn e tij Mbrojta e poezisė, nė njė
vend thot : "Poezia pavdekson gjithēka qė ėshtė mė
e mirė dhe mė e bukur nė botė."
|