Fëmijët dhe celulari

Studime që me të vërtetë mund të merren si bazë e mirëfilltë për përcaktimin e moshës nga e cila fëmijtë mund të përdorin celularin pa iu nënshtruar ndonjë rreziku më evident valëve magnetike nuk ka. Megjithate Europën Perëndimore dhe në SHBA ekspertët janë për ndalim të plotë të përdorimit gjer në moshën 6 vjeçe. Ata gjithashtu këshillojnë largimin nga celulari për moshën gjer më 12 vjeç edhepse tolerojnë një përdorim tejet të shkurtër për nevoja të patjetërshme. Në Norvegji, një studim thotë se nënat me barrë dhe ata me fëmijë të viteve të para të lindjes, duhet t’i ikin sa më shum celularit pasiqë truri fëminor pëson dëme të paparapara e sidomos nëse fëmija i ekspozuar fillon vet që në moshë të hershme të shërbehet me celular. Shkaku tjetër shum i rëndësishëm për të cilin duhet evituar telefoni është se fëmijët janë të dhënë të bisedojnë e shkruajnë mesazhe në çdo hap e kjo, në qendrat urbane krijon fushë të rrezikshme për fatkeqësi në qarkullimin rrugor. Vigjilenca e fëmisë zvoglohet gjatë përdorimit të telefonit dhe lehtë mund të gjindet ballë automjeteve por edhe ballë rrezikut në troutare. Koha e dimrit, bora, gjithashtu paraqesin një rrezik permanent për lëndime nga rrëshqitja si pasojë e humbjes së ndjenjës së rrezikut nga rrëshqitja e rrufeshme.

Duhet patur parasyshë se si prindët e shofin nevojën e këtij aparati për fëminë e tyre. Ata gjithashtu janë më të thirrurit të vendosin se do të ketë gjenitura e tyre telefon ose jo. Mendoj se kjo “vegël” ka zënë vend të gjërë në doket tona dhe andaj nuk kemi të drejtë morale ta gjykojmë e ndalojmë preras. Duhet vetëm një kujdes i posaçëm për moshat e reja dhe prindërit të tregojnë autoritet të paluhatshëm kurr të thonë “Jo”. Një “Po” e herëshme të evitohet me çdo kusht sidomos nëse fëmia nuk i ekspozohet ndonjë rreziku eventual si që është këthimi vonë nga shkolla apo trainimet e ndryshme sportive e vonesa të tjera për shkaqe të rastit. Është më e udhës që prindi të shkon pas fëmisë për ta marr se sa t’i lejë celularin si mjet për siguri.

Nuk kam njohuri që ndonjë shkollë të ndaloj bartjen e telefonit. Natyrisht ndalohet përdorimi dhe rrahja e zëshme (sadoqë të jetë e ulët) gjatë orëve mësimore. Ai mund lirisht të përdoret në pushim në brendi të rajonit shkollor.

Edhepse rreziqet janë mjaftë evidente, prindët mund të lejojnë, pra mund të pajisin fëminë e tyre me calular. Lloji dhe dizajni varet në plan të parë nga buxheti familjar e për fat të keq disa herë edhe nga kryelartësia e paarsyeshme e prindëve dhe e fëmisë. Sidoqoftë, më e rëndësishme është që fëmia të udhëzohet me përpikshmëri se si dhe kurr duhet të përdor telefonin. Ti spjegohen shkaqet e kujdesit dhe rreziqet që kërcënojnë në permanence nga një keqpërdorim.

Sa i përket mbrojtjes së fëmijëve, në perëndim egzistojnë disa masa si fakti se kontrata me operatorë nuk mund të lidhin moshat më të reja se 16 vjeç, pra duhet prindi të nënshkruaj, e nga ky moment, këta celularë nuk mund të marrin mesazhe e foto pornografike e as mund të telefonojnë në numrat e dedikuar për disa çështje të censuruara për të mitur. Si qëndron situata te na? Përgjigja e ime është: no coment.