Në barrikada

Na la
Barrikadave
Me pagjumësinë e Makondasve
Mbështetur ëndrrat në njëri-tjetrin si lumë
Sedra e postit e rëndoi
E dogji malli për gjumë qengji
Në kolltuk kundrejt televizorit
Mbështjellë me batanijen e fajit
Me rruazat e gruas si tespihe ne dorë
Dhe sy të varur-Sypërmbys
 
Në barrikada posta vjen me vonesë
Pijet nuk servohen në gota gjegjëse kristali
Shtyp të ilustruar s'ka as esspreso
Lajmet i bie era të censuruara
Si reporter lufte në TV

Na la
Me sëmundjen e pritjes në barrikada
Kishte shpirt të lehtë romantik
Lidhte kravata të mëndafshta rreth qafe
Epshi për gruan nimfomane e mbuloi
E thirrte shtrati e përvëlonte shtati i saj
Fisnike e kish s'ka fjalë
Besnike me fjalë
Na la të përgjumur e të përhumbur
Për erën e kafesë së mëngjesit
 
Në barrikada s'ka festival
Mbi gjak të ngjizur rrëshqitet atje
Shtëpinë e sheh fatamorganë
Mallin e fëmijëve e ruan në xhep në kuletë
E vdekja të flenë nën helmetë

Na la
Të nxirë në fytyrë nga tymi i shpresës
Që digjej si gomë kamioni në rrugë
Dëshironte në det të merrte ngjyrë bakri
Pa u skuqur e rrezitur lumenjve më parë
Syçelë shikonte ëndrra kashmiri
Se ish i sëmurë i operuar disa herë
Dru i transplantuar me mjeshtëri
Në kryet e strucit kishte sytë e deles
Zemrën e kish të lepurit
Bishtin e hardhucës
Tamam shëmti mitologjike

Etër e bij

(monolog etërish)

përngjajnë në pamje me ne ngapak
pasqyrë i kemi që na kënaq
shohim veten si mplakemi ngadalë
kur nisin e flasin mbrapshtë
toka nën këmbë na dridhet sakaq

herët ëndrrave u shkojnë brisk
fjalë këngësh nuk mbajnë në mend
andaj shkruajnë fasadave me sprej
s`para bëjnë art në pëlhurë
gjithë vrerin e derdhin në mur
 
sa pa ndjenja që janë
s`kanë dell as për romantikë
flenë si arusha deri në drekë
nuk e kanë parë diellin si lind
 
muzika e tyre i ka ca tinguj çeshit
merren vesh edhe me irlandezë
s`u mjafton një tel
pak i kanë edhe dymbëdhjetë

flamurit që valëvitet
s`i turren si ne
si dema të harlisur në arenë
 
kur një ditë të vdesim
krenarë pas kortezhit do të na vijnë
lot s`lëshojnë as për dashuri
kanë filozofinë e tyre s`ka rëndësi
 
kur nisen
rrugës kah u kthyem ne
në xhepa s`mbajnë fytyrat e të dashurve
 
edhe palltot tona të vjetra kur i veshin
në trup u rrinë shik
se ndjekin modën si më teket
 
dyshimin si shenjë Kaini e kanë në ballë
fjalëve të gishtave tanë s`u besojnë
shenjat e rrugës thonë na i ngatërruat
tërë farën ua derdhin grave në bark
asnjë pikë s`duan t`iu bjerë në Dhe

Klounët poetik  

kanë hundë të ngjyrosur për cirk
qoftë edhe karnaval poetik
janë të prirë që çdo ideal
ta bëjnë të rëndomtë gati qesharak
 
të tjerët kur buzët paltojnë
të bindur se gjuha eshtra s'ka
se fjala pështymën ta than
klounët rropaten thonë gjithçka
të bëjnë për gaz po u shkove pas
arnat e Arlekinit t'i qepin mbas

Monologu i lëneshës

barrë e rëndë Bisha në shtëpi
për shpinën time të lakuar paksa
të banosh në shpellën e Saj
atje ku krevati ngushtohet nga epshet
Bisha e Koktosë është e denjë për dashuri
përballë bishës sime të bukur që e lashë në gjumë
pastaj...
si ta shkruaj ndjenjën
të më prehet një dorë e butë në ije
t`i shoh fjalët si flluska shampanje
që dalin nga goja që flet e s`bërtet
 
pastaj...
nis të vizatoj
rrugën që çon në një zemër kozmike
që në fund si ai piktori sybisht
t`i freskoj këmbët asaj rruge me vesë
të humbem në një tjetër sferë

pastaj...
e lodhur jam
nga fjalët
pritjet
bandillët
rezja e derës më mbeti në dorë
kjo pritje barrë e rëndë
njerëzit i shoh përmes retrovizorit
qendër erogjene jam bërë e tëra
 
pastaj...
mbyllem në dhomën e përhime
që m`i ruan me pluhur prekjet
lëkundem e shkundem e përhumbem
e qaj me muzikë
një shpërthim më bën grimë
edhe një
pastaj edhe një...
edhe një

pastaj...

Shtëpia
 
Gjyshi im në Lindje
Bëri dhjetë vjet kurbet
Me paratë e fituara
Ndërtoi shtëpi
 
Baba im në Perëndim
Bëri dhjetë vjet kurbet
Me paratë e kursyera
Shtoi shtëpinë
 
Ç’më mbetet mua
Vetëm se në atë shtëpi
Të vë një çati
Të mos lëshoje shi

* * *

Për autorin:

Ramadan Musliu:

Vjershat e Lulëzim Hazirit në esencë janë lirika që i dedikohen problemit të zhvendosjes së njeriut nga një ambient në tjetrin dhe fiksimit të sferës së intelektit, të emocionalitetit dhe të identitetit të tij. Ato sa kanë ironi, aq edhe emocionalitet të pastër, që herë pas here ngjyroset me nga pak tragjizëm. Zakonisht hipersenzibiliteti edhe rezulton në tragjicitet

Poezia e tij që në start ta bën me dije se gjakon mëvetësi tematike, pra këndvështrim  autentik të problemeve dhe mëvetësi të shprehjes. Nuk mund të themi se autenticiteti i tij kapërcen jashtë modeleve të njohura, por mund të pohojmë me të madhe se diskursi i tij është i saktësuar dhe si nacionaliteti dhe saktësia e të shprehurit si dhe prirja për një figuracion sa më ekspresiv janë premtuese.

(Rilindja, 1990)

Migjen Kelmendi:

Luli u kthye në Gostivar. Por Luli u kthye i vrarë! Lulin Prishtina e “vrau bukurie”! Ai e kishte humbur qetësinë e një studenti gostivaras, duke u kthyer atje si njëri nga “të vrarët bukurie” të Prishtinës. (Prishtina është një qytet i tmerrshëm. Në të patjetër do të jesh i vrarë: o bukurie, o policie!)

Shumë kohë, po them, kaloi që atëherë. Ndryshuam ne, Prishtina, ndryshoi Kosova. Bota ndryshoi.

Mes Lulit e Prishtinës, tashti, qe ngritur një mur i madh kufiri.

E dija se Luli nuk mund të qëndrojë pa shkruar, dhe kurrë nuk do të punojë si inxhinier. Më njoftoi për përmbledhjen e re me poezi që e kishte titulluar “Kur dyert hapen me zile”. Më tha se në libër e kish ndërtuar një Utopi të re -  Letërsinë shqipe me autostrada!

...

Shkova që t’i bashkëngjitëm Utopisë së tij të re dhe t’i falënderohem për gjithë ato vargje me të cilat aq bukur i këndoi qytetit tim, tek i cili, siç tha vetë, duke zbritur Veternikut me autobus – “çohem në këmbë si para flamurit”!

Aq bukur diti t’i këndojë këtij qyteti të tmerrshëm, në të cilin patjetër do të mbetesh i vrarë: o bukurie, o policie!

(Koha, 1995)

Ali Aliu:

Përmendëm forcën e rrezatimit të brendshëm që sugjeron prania e metaforës si pagjumësi makondase. Krahasimi pra i pashqiptuar, i brendshëm, metaforik, është tejet kreativ dhe nxit më shumë rrezatime përsiatëse. Por, me këtë rast, fjalën e kam gjetkë. Lexuesit të poezisë, me këtë rast, në shikim të parë, mund të mos i duket i veçantë, aq më pak përmasash kreative të jashtëzakonshme, krahasimi i brendshëm i tillë që, në fakt synon ndriçimin e botës sonë kolektive aktualisht. Për më shumë, lexuesi, ai që është i informuar për shekullin e pagjumësisë dhe vetmisë makondase, mund edhe të mendojë: ka mundur të më kujtohet edhe mua, ta them edhe unë këtë krahasim metaforik. Është, natyrisht vetëm një iluzion i lexuesit, që, nga ana tjetër, vjen si dëshmi për kreativitetin dhe natyrën spontane të poetit. E tillë duket gjuha në poezinë e Lulëzim Hazirit. Lexuesit i duket sikur bashkëbisedon me një ligjërim poetik, ose sikur dëgjon rrëfejza të zakonshme jetësore, përmes gjuhës më të zakonshme. Ndërkaq, gjuha e poetit, që nga fillimet, gjakon të distancohet sa më shumë nga ajo e komunikimit të rëndomtë. Tek të talentuarit, ky gjakim për distancim bëhet diskretshëm dhe natyrshëm, tek të tjerët ikja duket e kërkuar.

Që gjuha poetike e Lulëzim Hazirit na vjen e lehtë, e qartë dhe e afërt në komunikim, në thelb nuk është rrjedhim i natyrës krijuese që ka prirje narrative, edhe pse, në poezinë e këtij të riu, të themi, të talentuar, vërehen edhe këto premisa. Distancimin në këtë plan, poeti kryesisht e arrin përmes figurës së zhvilluar, globale, që në tërësinë e vet e fut tërë njësinë poetike. Figurshmëria mëton të fokusojë situatë, ambient dhe përmes imazhit global ta komunikojë botën e vet, kryesisht të shqetësuar.

(Flaka, 1995)

Abdullah Konushevci:

Lulëzim Haziri me ngulm vjershëron për njërën nga kryetemat e poezisë bashkëkohore – vetminë. Mund të thuhet që, më parë se ndikimi i poezisë bashkëkohore – poetizomi i vetmisë – është një tipar i brendshëm i karakterit të tij introvert, që komunikimin me botën e bën përmes poezisë.

...

Vetmia këtu është më shumë fat a fatum i krijuesit, që dëshiron, që mëton të krijojë një botë më vete, një botë në të cilën do t’i bëhet sfidë sidomos moralit të rremë patriarkal, një botë ku dashurisë do t’i këndohet me të gjitha forcat sa nga malli, aq edhe nga inati.

...

Lulëzim Haziri është pa hamendje njëri nga përfaqësuesit më tipik të brezit të krijuesve të rinj të viteve nëntëdhjetë, i cili nga të parët edhe ka bërë portretin poetik të gjeneratës së vet.

Është ky përgjithësisht një brez i dëshpërimeve e zhgënjimeve të thella, si me vlerat morale, profesionale, politike e atdhetare të brezit më të vjetër. Nuk është e çuditshme, prandaj, pse ky brez është gati totalisht i dezangazhuar, plotësisht mospërfillës për çdo ndërmarrje, tërësisht i shkëputur nga jeta e përditshme.

(Rilindja, 1995)

Mufail Limani:

Paralajmërohet si poet i gjeneratës së pjekur me rokenroll (nëse këtë e kuptojmë si fenomen kulturor, jo vetëm thjesht muzikor), me diçka jashtë normave dhe kundër normave të hapësirës sonë kulturore; në një mënyrë, më duket se Lulëzim Haziri, për dallim nga poetët e gjeneratës së re, është i rrallë ose i vetmi që nuk turpërohet nga rinia e tij, në të gjitha kontekstet e mundshme të kësaj fjale. Mosturpërimi e ruan nga prekja fatale me seriozitetin e pjekurisë që vrapon pas çështjeve metafizike e aktuale përnjëherë, duke e shkëputur poezinë nga marrëdhëniet mashkull-femër e që përndryshe është bërë si e tejkaluar në poezinë tonë, pra erotika si “çështje” themelore, si temë “rehabilitohet” së bashku me sensin e kohës së jetesës së tij, ndërsa rrethanat e qeniesimit tonë me mjeshtri artistike i privon nga epika e madhe, duke i përditësuar, duke i zbërthyer në çaste dhembjet që kërkojnë gjerësi proze, por që këtu redukohen, në poezitë e rëndomta me tematikë të tillë, në vargje që ngarkohen dhe që humbin vetinë e parë të bukurisë artistike të të shprehurit me fjalë: vetëvetishmërinë. Dhembjet në këto vjersha nuk janë të reduktuara, edhe “klithmat” e kohës dalin në mënyrë të shlirshme, mënyrë kjo që, ta parafrazojmë T. S. Eliotin, me ekuivalencën e tyre emocionale mbërrijnë thellësinë e mendimeve të kësaj kohe.

(Zëri, 1990)