Filozofi
     dhe
letërsi

__histori kombëtare, vështrime, debat__

 

 
  Poezi/Prozë - 18.7.2014

 

NJË DALLANDYSHE DHE NJË MANUSHAQE
 
tregim
 
Shkruan:  Vjollca Pasku
 

 

 

 

Ajo ishte e bukur dhe e pasur njëkohësisht. Ai ishte i varfër por me një shpirt të pasur.Kur luante në violinë, edhe gjethet mbanin frymën e dëgjonin. Adhuronte natyrën , lulet, dhe flitej se “dinte gjuhën e zogjve”. Madje edhe kur luante në violinë e shoqëronin bilbilat si të ishte një kor madhështor në natyrë. Ajo e dëgjonte fshehtas dhe e dashuronte në heshtje duke pritur, ndoshta një të nesërme. Nuk kaloi shumë dhe ia befi një dimër i egër, që i hodhi shallin e ngrirë gjithë tokës. Pemët u mbuluan me jorganin e trashë nën lëvoret e tyre, për t’u zgjuar bashkë me pranverën. Qielli shpërndante ngjyrimet e errëta të frymës së dimrit. Yjet e fshehur, dukeshin sikur ishin zhdukur nga harta qiellore. Në ajrin e ftohtë, ndjehej vetëm era .Dimri mbretëronte. Harabelat ishin strukur nëpër skuta, për t’u mbrojtur nga era. Peizazhi i natyrës u bë i frikshëm. Kur fillonte stuhia me tërë fuqinë e saj, edhe pemët i shkulte nga rrënjët me dhëmbët e mprehur të zemërimit akullor. Nga një i ftohtë i tillë, i paparë, vajza u sëmur krejt papritur, aq rëndë, sa asnjë doktor i asaj kohe nuk mund t’a shëronte. -Sikur të dëgjoja edhe një herë një cicërimë dallëndysheje dhe të kisha një lule pranvere ndoshta do të shërohesha- i tha vajza të atit.Por ai, i dëshpëruar për shëndetin e së bijës, ndonëse mjaftë i pasur, nuk mund të bënte asgjë. Askush nuk mund të dilte nga qyteti. Stuhia u zinte pritë njerëzve nëpër shtigje dhe i fluturonte nëpër humnera, si kokrrizat e rërës. Fjalët e vajzës i shkuan djalit në vesh. Ai mori violinën dhe filloi të luante i trishtuar në oborrin e tij. Të gjithë harabelat e dëgjuan dhe u mblodhën rreth tij. Djali u shpjegoi në gjuhën e tyre hallin e tij. Asnjë nga harabelat nuk cicëroi. Vetëm një zë i largët, bocëthyesi, i dëgjoi, fluturoi pranë tyre dhe i tha:-Unë bashkë me tufën time, mund të lajmërojmë dallëndyshen të zgjojë lulet, por ti duhet të luash gjithë natën në violinë cicërima zogjsh, që të dalë hëna dhe të na lëshojë shallin e dritës. - Unë nuk do resht së luajturi, për dashurinë time, sikur edhe të më duhet, që i gjithë gjaku të derdhet nga gishtërinjtë e mi... -tha djali vendosmërisht. Tufat e zogjve u mblodh dhe si një re e hirtë, fluturuan drejtë qiellit, pikërisht aty ne vendet e ngrohta ku rrinin dallëndyshet...Yjet e fshehur që nxirrnin bishta vezullimi dhe përforconin ndriçimin e tyre. Në lartësinë e ftohtë, zogjtë ngrohnin njëri-tjetrin me frymë dhe dukeshin si një masë ajrore që ikte, që zhvendosej me shpejtësi në hapësirë. Ngjyrat e pendëve të hirta me cirka të bardha, i ndihmonin që stuhia të mos i zbulonte. Ata nuk cicëronin, por ndihej vetëm rrahja e flatrave, si një vrundull ere me flatrim të fshehtë. Çdo gjë dukej e tharë dhe e ngrirë nga dimri. Vetëm mjegulla e ftohtë, joshej nga majat e maleve, ku qëndronte si çati lundruese. Ndërkohë, djali luante gjithë natën në violinë, që hëna të rrinte zgjuar, e mbështjellë nga retë e zeza. Lodhja e gishtave ia mpinte gjithë trupin, por menjëherë ai kujtonte vajzën që donte dhe imazhi i saj, i jepte fuqi të habitshme. Duart e tij pikonin gjak, por ai i lidhte me fasho, për të zbutur sado pak dhimbjen. Bocëthyesit fluturonin edhe natën. Kur mbërrinin në një vend, ata ia përcillnin lajmin tufës tjetër, e kështu lajmi i arrti dallëndyshes në vendin e saj të ngrohtë. Dallëndyshja pranoi të fillonte udhëtimin e vështirë, duke marrë parasysh se mund të mos arrinte e gjallë. Qëllimi i saj ishte i lartë. Duhej të zgjonte pranverën, të përzinte dimrin ziliqar, të cilit i bënte shoqëri vetëm i ftohti. Mbi të gjitha, dallëndyshes i duhej të këndonte në prani të vajzës dhe ndoshta kënga e saj do ta shëronte. Dhe kështu u nisën. Tufa e bocëthyesve e mbante në mes dallëndyshen. Duke ditur brishtësinë e saj, ata i krijuan një zinxhir fryme të ngrohtë, si një batanije ajrore. Kur një rreze e diellit, çau lëkurën e errët të qiellit, dallëndyshja thirri e gëzuar: -Kjo rreze është gjëja më e bukur e këtyre ditëve, është pulsi i diellit që na nxit të vazhdojmë udhën tonë... Ajo bëri një hark të madh, për t’i marrë rrezes disa grimca ngrohtësie. Papritur rrezja u zhduk dhe një qetësi e thellë mbizotëroi në zymtësinë e qiellit. Zogjtë u shqetësuan, sepse parandien stuhinë. Por stuhia erdhi ngarkuar me suferine..Shpërthimet e egra të stuhisë filluan nga të gjitha anët e qiellit. Shiu,dhe era e fortë dukej sikur do t’i shpërbënte në çast, ata fluturakë të vegjël me mendje dhe zemër bujare. Zogjtë u përpoqën të mbronin dallëndyshen, si pararendëset e gjallë të misionit pranveror. Një rrufe çau qiellin si gjarpër i zjarrtë. Flatrat e vogla që mbanin gjithë lagështinë e hapësirës së pafundme, tani u ndezën nga shkëndijat e zjarrit. Në mes të zërit të forte të stuhisë, u dëgjuan klithma cicërimash dhe më pas qetësi. Të gjitha ranë të tulatura në tokë. Disa zemra të vogla, pushuan rrahjet e tyre, e ngelën pa formë, duke u transformuar në njolla të hirta. Disa të tjera me sy gjysmë të mbyllur u zvarritën në një guvë, derisa të kalonte stuhia. Dallandyshja ishte e frikësuar në kulm. Tmerri dhe i ftohtit po ia ngadalësonin rrahjet e zemrës...Harabelat që i mbijetuan stuhisë menduan se ajo nuk do të ngrihej më. Po kur stuhia kaloi, ajo u ngrit në fluturim bashkë me zogjtë e mbijetuar...Të uritur,të lodhur, dhe gjysmë të gjallë, ata arritën te djali me violinë. Aty ku kishin rënë pika gjaku prej violinës së tij, kishin mbirë lule të kuqe. Ato u quajtën lulenate. Djali u gëzua dhe e puthi dallëndyshen ne sqepin e vogël. Dallëndyshja mendoi “ A ka shpërblim më të madh për një zog, se kjo mirënjohje dhe dashuri e djalit për mua”...Djali u drejtua për nga shtëpia e vajzës. Mimozat që mbushnin rrugën u zgjuan dhe përkundnin gjethet e gjelbra. Ishte akoma ftohtë, por ato u gjallëruan nga cicërima e dallëndyshes së vogël...Djali këndoi me gjuhën e zogjve:
“Diej të vegjël,
u ulën në degët tuaja të blerta,
e ngrohtësia shkriu ëndrrat dimërore,
zgjohuni mimoza,
zgjohuni me atë buzëqeshjen tuaj të verdhe,
zgjohuni se dimri shkoi,
zgjohuni se pranvera u ka bëri dhuratë nga një parfum,
me aromë mëngjesi të shpërndarë nëpër qiellin e kuq,
me frymën e saj, për t’ju puthur me dashuri!”...
 Ato u gëzuan dhe çelën diej të vegjël, triumfues ndaj të ftohtit. Në kopësht u zgjua manushaqja... Drita e qiellit pranveror ishte plazmuar në të, ndaj ajo mori ngjyrën e qiellit.... Atëherë djali e mori me kujdes me gjithë rrënjë, e vuri në një vazo të të hedhur pa kujdes, dhe nxitoi për në shtëpinë e vajzës. Tek ajo, një bukuri e zbehtë frymonte me vështirësi.-"Eh me një dallëndyshe nuk vjen pranvera!...” u dëgjua një zë. -“Sa të nxituar janë njerëzit...mendoi dallëndyshja, ata nuk dinë se ardhja ime këtu, është e barabartë me ardhjen e gjithë dallëndysheve të tjera. Kurdoherë hapi i parë është më i vështiri, dhe ndoshta vendimtari. Njeriu nuk kupton se disa zemra të vogla zogjsh, nuk rrahim, vetëm për të më ndihmuar mua.... Veç violinistit, i cili i ka akoma gishtat plagë, asnjë nuk e kupton. Për të hedhur një hap të tillë, duhet që shpirtin ta sundojë dashuria, sepse vetëm ajo mund të triumfojë mbi vështirësitë.”. Ajo filloi të cicëronte me një zë magjik dhe atëherë aroma e manushaqes mbushi gjithë dhomën e vajzës. Në kopësht aguliçet shpërthyen lulet e tyre. Ato dërguan menjëherë aromat te mushkëritë e vajzës. Ajo filloi dalëngadalë të bëhej mirë, dhe mirënjohjen e dashurinë më të madhe të saj derdhi për djalin, bilbilin e pranverës... Kështu pranvera erdhi, ndonëse pak më herët. Në krahë kishte hedhur mantelin me lulet shumëngjyrëshe, plot nuanca të harmonizuara nga nuacat e dritës që rrezatonte ajo nga sytë e gjelbërt. Fustani me lule ishte dëshmi e një bukurie të gëzuar natyrore. Dimri liroi ajrin e mbajtur me spiralet e shtjellave të ftohta dhe iku duke rrëshqitur nëpër rrjedhën e ujërave. Asgjë nuk mund të barazohej me një hap pranvere. Ditët u bënë të bukura, duke u stolisur me makijazhin e pranverës. Djali u martua me vajzën që dashuronte, dhe asnjëherë nuk harroi sakrificën e madhe të dallëndyshes së vogël, që çau e para stuhitë e tmerrshme të dimrit.

 

Filozofi
 
dhe
letërsi

histori
tradita
vështrime
debat

citate
intervista
letra hapura
botime reja

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

 

     
     

 

     
Filozofi
         dhe letërsi

|Citate dhe proverba| |Citate sipas autorëve|

|Altruizmi-Egoizmi| |Arsimimi| |Art-Dhunti| |Besimi| |Dashuria| |Dashuria (II)| |Dashuria (III)| |Dashuria (IV)| |Dituria| |Drejtësia| |Edukata| |Ëndërrat| |Fëmijët| |Filozofia| |Fjalëbutësia| |Frymëzimi| |Gruaja| |Humori| |Imagjinata| |Inteligjenca| |Jeta| |Lakmia| |Lotët| |Lumturia| |Mali| |Mëdyshja| |Miqësia| |Mosha| |Motivimi| |Muzika| |Natyra| |Ndryshimi| |Nga-fëmijët| |Nga-Vizitorët| |Optimizmi| |Paqa| |Paragjykimi| |Qesëndi| |Rrena| |Skamja| |Vetitë| |Vjedhja| |Xhelozia| |Të-pandara|

 
____histori kombëtare, vështrime, debat, politikë, letra të hapura____ © Të gjitha të drejtat e rezervuara.
Copyright © 2007 [ http:// www. filolet.com ] Tous droits réservés.
Révision : 28 nov. 2012 14:06:32 +0100 .