|
Mendimtar
grek filozofinė e tė
cilit nuk e njofim aq sa duhet e disa herė mbi tė janė shkruar gjėna
thellėsisht tė pasakta.
Nga
vepra sot njohim me saktėsi vargjet « Mbi natyrėn » ėshtė
e tepėrt dhe e pabazė pohimi se Parmenidi shkroi edhe nė prozė pasiqė
pėr tė vėrtetuar kėtė,
nuk kemi asnjė dokument tė besueshėm tė gjetur gjer mė tani.
Lindi
nė Ele nė njė familje tė pasur dhe mendohet se nė moshėn 65vj.
Kaloi nė Athinė ku edhe pat takuar Sokratin.
Pėr
tė hapur mundėsitė e studimit tė Parmenidhit, ėshtė mirė tė tėrhiqet
njė rezyme nė disa pika kyqe. Pėr
te, Qenia ėshtė kryesore, e domosdoshme, pa zanafillė dhe e
pėrjetshme,
e vazhdimshme dhe jashtė ēdo dyndjeje kohore, e pandrysheshme dhe
homogjene, njė
Krejt ėshtė mirė e lidhur dhe e arsyeshme, dhe si
pėrfundim : Qenia Ėshtė
e Mos Qenia nuk Ėshtė apo e kundėrta, Mos Qenia Ėshtė e
Qenia nuk Ėshtė. Duke u nisur nga kjo se nuk qėndron
Mos-Qenia, Parmenidhi arin tė
vėrtetėn e pėrkryer tė mendimit tė tij mbi Qenien.
Kėshtu,
duke injoruar Hiēin,
ai ngriti bazat e fjalės dhe logjikės racionale. Por kjo, nuk do tė
thotė se Parmenidi nuk ėshtė jokeherent. Qenia ėshtė, koha Jo Ja
nga ku edhe ideja e palėvizshmėrisė ; krejtė ēėshtė, do tė
jetė pėrgjithmonė. Ja kėtu QENIA parmenid tejkalohet
nga
zanafilla dhe shpėrbėrja (shkatrimi)
(genesis dhe
phthora).
Tė
pa qenėn nuk mund ta njohim se
ėshtė pamundur e pra as nuk mund ta shprehim me fjalė sepse
mendimi
ėshtė i njejtė me Qenien,
qė do tė thotė se fjala dhe mendimi
duhet tė jenė Qenie. Ata egzistojnė e hiēi jo, ai ėshtė asgjė.
Parmenidi e konsideron Qenien si
njė trung dhe pėr ta arsyetuar ėshtin e saj nė botė ai nuk lodhet
shum e kjo sqarohet me Doksėn (greqisht : doxe,es*) e tij.
Nė
fund mund tė themi se Qenia a Parmenidit ėshtė grimcė e Kaosit e e
me kėte ėshtė botė nė vehte pasiqė
njėherit ėshtė njėshe e tjeshtė edhe njė gjithėsi e tėrė, me njė fjalė,
Zot.
Nė
kaos nuk egziston koha,
Qenia ėshtė njė ekstrem monolitik. Athua
Parmenidi donte nė mendimet e tija tė quajtura pak sa me tė
drejtė tė errėta, tė shoh qenien e tij mė lartė se
qenien dhe hiēin mbi tė cilat flet.
*Opinion
konfuz por nė tė shumtėn e rasteve i pranueshėm.
|
