Orhan Pamuk

Orhan Pamuk, nobelist tyrk për letërsi, lindi në gjiun e një familje të pasur në Istanbul  (Nisantasi) me 7 qershor të 1952. Me këmbëngulje të familjes i filloi studimet e arqitekturës pranë Univerzitetit Teknik  nga i cili u largua pas tre vjetësh duke iu dhënë shkrimit dhe studimeve të gazetarisë, që më vonë u vërtetua si zgjedhje dhe vendim i përpiktë sepse veprat e tij u pritën shum mirë nga kritika dhe nga lexuesit. Këtë e tregon edhe fakti i mirënjohjeve të marra dhe përkthimi i veprave  gjer më sot në afro tridhjetë gjuhë të huaja. Ndër mirënjohjet e shumta prestigjioze numërohen : « Independant Award for Foreign Fiction » më 1990 për romanin historik Kalaja e bardhë, çmimin « France-Culture » më 1995, çmimin për libër më të mirë të huaj të New York Times më 2004, çmimin e librarive gjermane (2005) dhe çmimin Medicis për veprën Bora  (2005) por mbi të gjitha, ai është laureat i Çmimit Nobël për Letërsi që iu nda më 12 tetor 2006.

Veprimtaria letrara e Orhanit fillon nga viti 1979 kurr del nga shtypi « Karanlik ve isik » kurse më 1982, me mjaft vështirësi botn romanin e tij të parë « Cevdet Bey ve Oğulları » (Xhevdet Beu dhe të bijtë).  Më 2004 boton romanin e tij « Kar » (Bora, 2004) ku shpreh qëndrimet e tija politike duke folur për më tepër çështje shoqërore : varfërinë, mungesën e lirisë së shprehurit, laicitetin, fenë, havalen… Në të vërtetë, kjo është vepër që çoi disa proçese gjyqësore dhe njëherit rriti dukshëm famën e autorit në botë.

Stili i të shkruarit të Orhan Pamukut përbën një ecje duke filluar  nga natyralizmi drejt teknikave postmoderne që flet për një ndryshim të skajshëm brenda disa viteve të krijimtarisë.

Nga jeta e Pamukut duhet cekur se pas studimeve të gazetarisë u largiua për disa vite në SHBA. Më 1982 martohet me zonjushën Aylin Turegenen me të cilin i lind vajza Rüya (Endërra). Nga viti 2001, bashkëshortët jetojnë të  shkunorëzuar.

Veprat (zgjedhje) :

• Cevdet Bey ve Oğulları, roman, 1982
• Sessiz Ev,   roman, 1983
• Beyaz Kale, roman, İstanbul, 1985
• Kara Kitap, roman, 1990
• Gizli Yüz, 1992
• Yeni Hayat, roman, İstanbul, 1995
• Benim Adım Kırmızı, roman, 1998
• Öteki Renkler, 1999
• Kar, roman, İstanbul, 2002
• İstanbul: Hatıralar ve Şehir, ese, 2003
• Masumiyet Müzesi, roman, 2008

Vepra të përkthyera ne shqip*:

• Unë jam e kuqja, 2007
• Kështjella e bardhë, 2008
• Bora, 2008
• Baulja e babait, 2008
• Jeta e re, 2009

Gülifer Öztürk
Nga tyrqishtja: Filolet
*Filolet