| As qė
kam menduar se jam mes kandidatėve., deklaratė e Laureatit
Nobel pėr Letėrsi 2010 nga Peru, Mario Vargas Llosa.
...
Mario Vargas Llosa,
(Jorge Mario Vargas Llosa Pedro), ėshtė shkrimtar, eseist,
dramaturg, gazetar dhe politakan peruvien. Lindi 28 mars 1938
nė Arquipa, Peru. U rrit me nėnėn e tij dhe gjyshėrit nga nėna
nė Cochabamba, tė Bolivisė. Nė moshėn e 10 vjeēe kėthehet
te babai i tij, njeri ky i shum i dhunshėm. Pas pak kohe Varga
shkoi nė Peru dhe nė moshėn 14 vjeēe filloi studimet
letrare nė Akademinė Ushtarake Leoncio Prado nė Limė.
Njė
pėrjetim i vėshtirė, lindi veprėn e Qyteti dhe qent, i
cili u shpėrblye me ēmimin e Kritikės e kjo ishte njėherit
fillimi i karierės sė tij tė sukseshme letrate.. Nė kėtė kohė
ju nda edhe bursė pėr tė vazhduar studimet e letėrsisė nė
univerzitetin San Marcos nė Limė kurse doktoron nė Madrid. Nė
moshėn 19 vjeēare (1955), martohet me teton e vet Julia Urquidi
qė ishtė 15 vjet mė e moshuar se ai. Nga kjo lindi vepra e
bukur intime Tezja Julia dhe shkresaxhiu (1977).
Qė nga herėt ai ushtron
profesione tė shumėnduarshme: korrektor, kronist filmi, pėrkthyes,
gazetar, profesor i spanjollishtes e nga kur vendoset nė Paris,
bashkėpunon me Agjencinė France-Presse. Mė 1959 del nga botimi
libri i parė me tregime tė shkurtėra porse suksesin e vėrtetė
e arrin me veprėn qyteti dhe qentė (1963) dhe "Shtėpia
e Gjelbėr" (1965) ku ndėrton famėn e tij me stilin
relativisht tė lehtė pėr lexim dhe tė mbushur me
urrejtje, imagjinatė, realizėm dhe personazhe tė forta.
"Bisedat nė Katedralė, ėshtė njė narracion i shkėlqyer
nė njė tavernė nė Peru dhe konsiderohet si kryevepra e
tij.
Veprimtaria:
- Los jefes,
1959
- La ciudad y los perros,
1963
- La casa verde, 1965
- Los cachorros, 1967
- Conversación en La Catedral,
1969
- Pantaleón y las visitadoras,
1973
- La tķa Julia y el escribidor,
1977
- La guerra del fin del mundo,
1981
- Historia de Mayta, 1984
- æQuién mató a Palomino Molero?,
1986
- El hablador, 1987
- Elogio de la madrastra,
1988
- Lituma en los Andes, 1993
- Los cuadernos de don Rigoberto,
1997
- La Fiesta del chivo, 2000
- El paraķso en la otra esquina,
2003
- Travesuras de la nińa mala,
2006
- Ma parente d'Arequipa, 2009
- El sueńo del celta, 2010
Drama:
- Kathie y el hipopótamo,
1983
- La Chunga, 1988
- El loco de los balcones, 1993
Jetėshkrim:
Ese:
- La orgķa perpetua: Flaubert y
"Madame Bovary", 1975
- El lenguaje de la pasión,
2001
- Diccionario del amante de Amércia
Latina, 2006
- La tentación de lo imposible,
2004
- El viaje a la ficción, ensayo sobre,
2008
|