Zotërimi, mposhtja, kënaqja e dëshirave të ndaluara moralisht dhe devijimet e personalitetit (4)

Sa i përket zotërimit, kënaqjes apo plotësimit të dëshirës, çilet një derë historike nëpër të cilën kaluan fryma të ndryshme shoqërore që i përkasin botëkuptimeve nga të dy skajet përballëse dhe kjo vazhdon në ditët tona. Edhepse largësitë gjeografike afrohen në aspektin kohor, ndryshimet dhe doket vazhdojnë të ruajnë nyancat e tyre kurr kemi të bëjmë me  çështjen e lëshimit pe dëshirave dhe mbisundimit e frenimit të tyre. Ajo karakterizohet me etiketime nga më të larmishmet si fisnike, e turpshme, e lejuar, mëkatore, humane, johumane, shtazarake…

Në kohët e sodit, me disa frymë të reja mbi liritë seksuale, në shum kultura të gëlltisish dëshirën është rrallësi e madhe. Gjithëkah dëgjojmë sllogane në drejtimin « jeto e përjeto dëshirat tua ». Liritë seksuale që kalojnë jorrallë kufijtë e një etike fundamentale nuk preferojnë, mos të them nuk tolerojnë moralin represiv. Nëse pajtohemi se plotësimi i dëshirave është lumturi, duhet të dijmë se plotësimi i të gjitha dëshirave lind përbuzje, moskënaqsi dhe plogështi. Sa më tepër ajo që të plotësohet, aq më shum lindin dëshira të parealizueshme e mu kjo lind ndjenjat që përmenda më lartë. Nga këtu, konkludoj se disa momente të shtrydhjes së dëshirës janë më se të dobishme për integritein  moral e shpirtëror.

Një ndarje në pika të posaçme të sjelljeve kundrejt dëshirës, do të sqaroj vetitë e llojllojshme të saj dhe ndikimin që ka mbi personin dhe shoqërinë hapja drejtë plotësimit pakusht nga njëra anë dhe përmbajtjes apo abstenimit nga ana tjetër

• Nëse lumturia mund të arrihet me plotësimin e dëshirës e sidomos kurr ajo konsiderohet si shum e kënaqshme, do të preferojmë një liri totale në vrapin për plotësim të saj. Plotësimi i të gjitha dëshirave nëse ndjekim këtë gjykim, do të bënë lumturinë e plotë. Kjo është vetëm një iluzion sepse përmbushja e të gjitha dëshirave nuk sjell asesi lumturinë ; përkundrazi ajo sjell shprazti pasiqë kurr nuk ka ç’të dëshirohet më tepër, njeriu është fatkeq dhe i vuajtur. I lodhur nga dëshirat e plotësuara dhe i shprazur nga dëshira për të dëshiruar, lind ndjenja e fatkeqsisë dhe shprazëtisë shpirtërore Nëse nuk ka asgjë për të dëshiruar, çka do të jetë jeta dhe qëllimi e vlera e saj? Një gjë është e sigurt, ajo do të jetë mjerim dhe pengesë e rëndë për ecje përpara. Në të njëjtën kontekst, ngulmi për të kënaqur qejfet pa asnjë kontroll duke u nisur nga thënia  se çdo dëshirë sjell satisfakcion, është gjithashtu mjerim dhe sindromi i mungesës shëndrohet në vuajtje dhe shprazëti për gjithëçka.

• Dëshira lind dhe ç’është esenciale, ajo shumfishohet e kjo dallon nga rasti i lartëm se nuk përfundon por pjell nevoja të tjera që gjithashtu shkaktojnë pakënaqsi të vazhdueshme e mungesat që paraqiten, reale ose të imagjinuara, fillojnë të anojnë drejt vuajtjes.
  
• Dëshirat e rradhutira si « vese » të këqija që në të vërtetë janë ndalesa morale në grupe të ndryshme shoqërore, përbëjnë një çështje gjithashtu delikate shpirtërore dhe kënaqja e dëshirës së tillë, sjell zakonisht kënaqsi të turbullta me trazira shpirtërore dhe pendesë që len mbresa të rënda psiqike mbi subjektin.

• Në fund do të rradhis dëshirën e ndaluar plotësisht që në të vërtetë një numër i rrallë e tentojnë pasi këtu bën pjesë lakmia dhe xhelozia që dëmton drejtpërsëdrejti tjetrin. Para nevojës për lekë, shfaqet dëshira për të fituar e kur forma e plotësimit të kësaj dëshire kalon nëpër vjedhje, kalohet në dekadencë shoqërore dhe dëmi është evident. Përpos kësaj, këtu bëhet fjalë edhe për dëshirën epshore ndaj personëve të ndaluar prej grupit, pjesë e të cilës janë subjektet dëshirues në mes vete ose dëshirues njëkahësh. (inçesti, pedofilia, zoofilia dhe devijime të tjera seksuale).

Tani kur pamë se dëshira është motor i lëvizjes përparuese të neriut, kurr pamë edhe pakëqësinë që mund të sjell shumimi në pafund i dëshirës, kur numëruam dobësitë eventuale; cila pra është mënyra dhe qëndrimi që duhet mbajtur ndaj dëshirës? Në rradhë të parë them se njeriu ka NEVOJË të gjej vlerat e sakta dhe artin e të jetuarit. Kjo do të na mësoj si të çojmë jetë të lumtur duke u kënaqur me atë çka dita na dhuron të mirë. Njeriu duhet dhe ka për detyrë të mësoj masën dhe të vlerësoj atë që është kënaqësi legjitime dhe të joshet me të. Ndjekja e kënaqësive perverse dhe atyre që lëndojnë një rregull të qartë moral, është devijim mendor dhe jashtë çdo urtësie fisnike.

Nëse duam një formulim të dëshirës, do të themi se ajo nuk mund të mohohet, ajo egziston, neve na ngelë të sillemi në pajtim me të dhe me gardhiqet që ka vendusour morali. Për të kaluar apo rënuar këto gardhiqe duhet forcë, guxim, e sidomos një mendjemadhësi e pashoqe  për të dëshiruar në pakufi e pa ndalesa. Kjo hapë rrugë e kuptime të reja morale, represive ose toleruese që varet nga grupet dhe cilësitë e tyre shoqërore. Një qëndrim i moderuar ndaj dëshirës është vlerë e pakontestueshme. Ky qëndrim vë në pah plotësimin e nevojave por ndan qartë mundësitë që varren nga subjekti dhe të tjerat, dallon dëshirën dhe integritetin psiko-fizik e material të tjetrit si dhe drejton nga kënaqësi jo vetëm personale por edhe nga ato shoqërore që kërkon mirëqenien e të gjithëve në botë.

Dëshira (1) | (2) | (3) | (4) |