rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K



Semi HEBIBIBOSNA DHE HERCEGOVINA

(II)

PELLAZGĖT STĖRGJYSHĖRIT E SHQIPTARĖVE

5000 vite para Krishtit filloi njė jetė ku njerėzimi u ndal dhe nuk jeton mė nė mėnyrė primitive dhe me kėtė fillojnė ngulmimet e para tė banorėve dhe shndrohet organizimi i jetės shoqėrore kolektive qė njihet si periudha e Summerėve nė Irakun e sotėm. Nisur nga njė summer qė kisht njė familje tė madhe, punonte me gjithė fuqitė tė ndėrtonte tre shtėpi dhe me tė drejtat e Summerėve ai merrte titullin “Lugan” (mbret).

Kjo fjalė te populli shqiptar ekziston si “Lugat” kuptimin e ka tė Luganit se edhe ai punonte natė e ditė.

Mė shek.XIII para erės sonė u shkatrua Myqenia e mė pas Troja. Sipas shkrimeve tė shkencės Akademike Angleze merret se ndėr sunduesit mund tė ishin “See Völker Illyrer”

“Stėrgjysherit e shqipėtarėve d.m.th. janė Pellazgėt”[1]emra tė ndryshėm nė Greqinė e vjetėr dhe gjethkund nė Ballkan e Azi (PELAZGOS, PELAGON, ASPELGOS, ASPELGIA, DEUKALION, POLIDENKES etj, etj,) tė cilėve u bėhet etimologjia dhe shpjegimi vetėm me anė tė gjuhės shqipe[2].

 

Harta e Perandorisė (vendbanimeve) Pellazge      

Njė ditė lexoja retorikėn e Aristotelit, filozofit nga Stagjera. Duke lexuar arrita deri nė kapitullin e pestė. Nė kėtė kapitull bėhet fjalė mbi Lumturinė dhe mbi elementet qė e pėrbjnė. Filozofi, duke shqyrtuar natyrėn e lumturisė, thotė se njė nga elementet e saj ėshtė dhe fisi i mirė (EUGJENEIA).

“Fisnikėri ėshtė pėr njė komb ose pėr njė qytet, kur tė parėt dhe prijėsit e tyre janė autoktonė ose shumė tė vjetėr dhe kanė rrjedhur prej tyre shumė njerėz, qė janė pėr t’u pasur zili.

Kėtu qėndrova. E ndėrpreva leximin e mėtejshėm. Nisa tė mendohem e tė them me vete... Ne qė quhemi shqiptarė a i kemi cilėsitė e Lumturisė, a jemi d.m.th.autoktonė dhe tė vjetėr? Banojmė kėtu ku jemi sot prej kohėsh parahistorike, prej kohėsh qė s’mbahen mend, apo kemi ardhur nė kohėt historike si bullgarėt, sėrbėt etj?

Vallė kemi pasur dikur burra tė shquar qė kanė bėrė vepra tė admirueshme, vepra qė t’u kesh zili? Kėto mendime nė formė pyetjesh dita ditės bėheshin mė tė ngulura dhe  tė paprera, kėrkonin nga unė t’i pėrvishem studimit dhe gjurmimit pėr tė gjetur zgjidhjen e tyre.

E kur po mendohesha se ē’rrugė tė ndjek mė erdhėn ndėr mend ato qė shkruan profesori i historisė Spiridon Lambros, i cili shkruan edhe kėto: “Kush do na thotė pėr banorėt e parė tė Greqisė?

Kush do t’i verė emrin atij qė e shkeli i pari tokėn e papunuar tė Greqisė, birin (pa asnjė ndihmė) e natyrės qė u gjet nė mes tė pyjeve tė harbuara, tė maleve plot me egėrsira, shpellave, tė ujrave qė mbysnin tokėn, tė kėnetave plotė sėmundje tė Greqisė e gjetkė?

Historia nuk ja din emrin. Sikundėr foshnja lindėn dhe vjen nė botė pa emėr, gjerė sa tė ēfaqet nuni (pėr t’ja vėnė emrin), kėshtu edhe popujt jetojnė nė histori pa emėr, gjer sa tė dalė shpesh herė fqinji ose armiku, qė t’u japė emrin e parė.

Shumė herė kalojnė shekuj tė tėrė, gjerė sa tė jepėt ky emėr, gjerė sa njė popull tė njihet me popuj tė tjerė, gjerė sa tė fitojė rėndėsi historike.

Kėto sėrė shekujsh, pėr tė cilėn historia hesht, do tė mbetej pėrgjithmonė e mbuluar me mbulesė tė errėt, nė qoftė se shkenca tė tjera, arkeologjia parahistorike dhe gjuhėsia, nuk do tė merrnin pėrsipėr tė heqin tė paktėn njė kėnd tė kėsaj mbulese. Kėto shkenca hapin si me kyē magjik misteret e kohėve shumė tė lashta”. (Historia e Greqisė, Vol. I, faqe 19, Athinė 1886)

Edhe studimi dhe kėrkimi ynė mbėshtetėt mbi burime tė vjetra: Mbi shkrimtarėt e vjetėr grekė dhe latinė dhe mbi gjuhėn shqipe, qė ėshtė kyēi i zgjidhjes sė kėtyre ēėshtjeve. Por me siguri se pėr njė punim shkencor ėshtė njė pėrkushtim mė i madh i nevojshėm dhe atė kosultimi i shumė Literaturave tė ndryshme qė u pėrkasin periudhave tė ndryshme kohore, me qėllim qė tė ketė saktėsi burimore dhe atė tė pasur[3]

 


[1] Shqiptaqėt dhe problemi Pellazgjik. SPIRO N. KONDA, fq. 325,  Tiranė 1994
[2] Vep. e cit. fq. 327
[3] Shqiptaqėt dhe problemi Pellazgjik. SPIRO N. KONDA, fq. 19,  Tiranė 1994

 

 

 

 

Horoskopi javor Kalendari historik
--------------------------------
Shkrimtarė bashkėkoh.  shq.

Abdylazis Islami
Albina Idrizi
Ali Daci
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Baki Ymeri
Bedri Dedja
Besnik Camaj
Bessa Myftiu
Brahim Avdyli

Bujar Plloshtani
Bujar Rama
Demir Krasniqi
Dh. Pojanaku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Hajdar Salihu
Haxhi Kraki
Hysen Kėqiku
Ibrahim Ibishi
Ibrahim Kadriu
Ibraim Qazimi
Imri Trena
Ismet Rashiti
Jeton Kelmendi
Kalosh Ēeliku
Kujtim Morina
Linditė Ramushi
Majlinda Rama
Mirela Sula

M. Blakaj
Naim Kelmendi
Nermin Vlora-F
Pal Sokoli
Rizah Sheqiri
Sabit Rrustemi
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Seveme Fetiqi
Sinan Sadiku
Shaban Cakolli
Shefqet Dibrani
Sulejman Mato
Vasil Tabaku
Vilhelme Vranari

Shkrimtarė 
shq. - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani
Ernest Koliqi
Faik Konica  
Fan S.Noli   
Gjergj Fishta
 
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri  
Ndre Mjeda   
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi  
Muhamet Ēami   
Nezim Frakulla   Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe 

Gjon Buzuku