rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K



 

Herakliti
(535-475)

 

FILOZOFĖT GREKĖ

 

Herakliti lindi nė Efez nė brigjet e Egjeut nė njė familje, sipas legjendės, priftėrinjsh dhe mbretėrish, por vet i la  mbėnė titujt e klasės dhe rangut.

Privilegjohet  tė besohet se la pas tij njė libėr nga i cili neve na kanė aritur dis fragmente tė shkruara nė stil poetik ku mendimet janė  vėshtirė tė kuptuesheme nga edhe e fitoi llagapin « i errėti ».

Jean Brun e cilėson nė mėnyrė tė mrekulluar Heraklitin kur thot :

« Filozofķ e pėrleshjes dhe harmonisė, Filozofķ e Bėrjes dhe Kėthimit tė Pėrjetshėm, filozofķ e jetės dhe katastrofės, filozofķ  e Logosit qė flet dhe e numrit tė vulosur, mendimi i Heraklitit, ėshtė nė tė njėjtėn kohė edhe shumė i vjetėr edhe aktual, pėrbėn nė vehte shumė mė tepėr se sa qė pėrshkruan. Ajo ėshtė nė mėnyrė tė veten, filozofķ e limitit dhe pragut qė na ēon  nė kėtė pėrpara qė ndalet. »

Tri janė temat qė reflektojnė  nė veprėn  e Heraklitit : hulumtimi i themeleve tė vetme tė botės si njė e plotė ;  njėsia e tė kundėrtės dhe rrjedhoja e gjėrave. Njėherit vėrrejmė se hulumtimet nė principe tė materjes dhe se ai mer pėr pėr elemnte kyqe tokėn, ujin ajrin dhe zjarrin. Pėr te, nė fillim ishte krejt zjarr por qė mėtej me dėshirėn hyjnore u shėndrrua nė det e  nga gjysma e tė cilit u krijua dheu.

Nė qėndrimin  e tij  mbi principin e tė njejtės dhe tė kundėrtės nė tė njejtėn njėsi, pason principi themelor i ndryshimit tė vazhdueshėm, e tė pėrhershėm. « Nuk lahemi  dy herė nė tė njėjtin lum »  ėshtė shkruar nga nga Herakliti qė na bėne tė kuptojmė se uji i lumit qė hyme njėherė, pėr sė dyti nuk ėshtė mė i njėjti megjithėse jemi nė tė njejtin lum. Ky princip ėshtė ai qė na shtin ti kundėrvėmė  Heraklitin Parmenidhit dhe teorisė sė tij tė Njė Qenie, pandashmėri, i pėrjetshėm homogjen dhe pandryshueshėm.

Sa i pėrket kohės, Herakliti  ėshtė akoma nė fazėn e arkaizmit dhe nė kėtė epokė, jemi akoma nė mes tė ndjenjės  dhe resonimit nga edhe mendimi i adoptuar mbi konceptin ciklik tė kohės e jo nė atė linear. Pra kėtu kemi tė bėjmė me njė dialektike tė hapur sepse ai injoron kohėn lineare tė zhvillimit, tė ecjes sepse kalimi i kohės nė formė spirale  ėshtė rrikėthim i pafund nė kohė ciklike qė pėrfundon nė kaos tė hapur. Hegeli ėshtė ai qė u largua nga kjo kohė ciklike nė njė spjegim  tė saktė modern tė kohės lineare

Herakliti me idetė e veta, influencoi numėr tė madh mendimtarėsh nėpėr shekuj, ndėr ta Platonin dhe stoikėt si dhe Hegelin qė integroi sistemin  e tij nė veprėn e vet.

 


Demokriti
Empedokli
Gorgias
Herakliti
Orfeu
Parmenidhi
Pitagora
Protagora
Talesi
Zenoni nga Elea
Sokrati
Aristoteli
Platoni
Zenoni nga Kitioni



Ballina

 

 


Ballina                                                                                                                                                                                            Kreu i faqes