rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K


Letėrsia bejtexhiane                                                 


flt

Hasan Zuko Kamberi

Ndėr shkrimtarėt mė tė njohur tė letėrsisė bejtexhiane, padyshim vend me rėndėsi i takon Hasan Zuko Kamberit, i cili pėrveē poezisė me karakter moralizues islam dhe njė mevludi tė mrekullueshėm, shkroi poezi sociale, nostalgjike por i kėndoi edhe natyės e fenomeneve tė saj. Qė nė fillim po pėrmendi fjalėt e Naimit kur thot se "Nė letėrsinė shqiptare nė shkallėn mė tė lartė tė hirarkisė duhet vendosur H. Z. Kamberi."

Vlera e shkrimive tė bejtexhinjve, e nė kėtė rast e Hasan Zukos etiketohet nga disa studjues a pastudjues shqiptarė, nė mėnyrė tė turpshme dhe papėrgjegjshme me fjalė fyese e sidomos nga njerėz sahanlėpirės tė njėēfarė kohe tė komunizmit se donin ti pėlqenin partisė me njėfar ateizmi depersonalizues e nė kohėt e fundit, si tė tillė, me ēdo kusht duan tė tregojnė se janė tė kėthyer bythėprap e kanė kaluar nė anėn e atij qė mendojnė se ėshtė mė i fortė. Anojnė ti pėlqejnė dikujt nė Francė, nė Itali apo gjetiu si dhe ti pėlqejnė politikės sė mė tė fortit dhe kėshtu zhyten akoma mė thellė nė turpin e depersonalizimit. Gabojnė edhe disa studjues seriozė dhe tė paanshėm. Ata me suguri janė nėn ndikimin gati kėrcėnues tė tė konvertuarve dhe duket se dėshirojnė sadopak ti mėnjanohen mllefit tė kalorėsve anti letrarė e antikombėtarė pasiqė gati pa pėrjashtim, nuk harojnė tė cekin se "ata edhe pse shkruajtėn me alfabet arab….". "Edhepseja" nuk e ka vendin aspak kėtu se kjo "edhepse" e kompromiton mundin qė dha vet gjurmuesi mbi  poetėt shqiptarė tė kohės sė alfabetit shqip tė bazuar nė atė arab.

Sidoqoftė, Hasan Z. Kamberi dhe asnjė nga poetėt e kėsaj periudhe, nuk do tė ju bėjnė lajka pushtetarėve tė kohės, sikur qė bėjnė sot disa specialistė tė historisė sė letėrsisė sot. Pėrkundrazi ata nė shum raste e kritikuan sistemin feudal qė vinte e rrėnohej. Pėrpos kėsaj, fuqia mė e madhe e kėsaj letėrsie ėshtė se shkroi gjuhėn shqipe, shkroi pėr moralin islam por shkroi edhe pėr gjithė popullin shqiptar se nuk u pėrkufizua vetėm nė trajtimin e fesė islame por shkruajti edhe vepra laike. Kjo vetvetiu flet se bejtexhinjt e nė rastin tonė, Zuko Kamberi i kushtuan shkrimet e tyre  tė gjithė shqiptarėve dhe se qėllimi i tyre ishte mbrojtja e gjuhės dhe  identitetit shqiptar. Poezitė e Kamberit pėr stinėt janė njė dėshmi e laicitetit. "Paraja" me vargjet e saja tė kulluara a nuk ėshtė njėra ndėr poezitė mė tė spikatura tė letėrsisė sonė.

Kadiut, t‘i rrėfesh paranė,
ters e vėrtit sherihanė,
pėr para ē‘e shet t‘anė,
ia di kimenė parasė.

Tredhjetė e gjashtė vargjet e "Grate e va" nė vehte pėrbėn njė shprehje tė vogėl por  ėshtė e para nė letėrsine tonė mbi tė drejtėn e gruas.

Duhet theksuar se Kamberi vlerėsohet nga shum gjurmues si poeti mė i shquar i gjithė letėrsisė sė vjetėr. Pas vehtes la mbi pesėdhjetė poezi lirike,  tė shkruara kryesisht nė fillim, dhjetė fetare tė shkruara nga fundi i jetės dhe njė Mevlud, tė parin nė gjuhėn shqipe qė njohim gjer mė tani. Besohet tė ketė shkruajtur edhe njė pėrmbledhje vjershash (Muaxhem) tė cilėn nuk e gjejmė sot edhepse ndoshta ndonjė kopje ose edhe origjinali i saj mund tė jenė diku nėpėr biblioteka private

Nė rrafshin biografik, njohim shum pak gjėra pėr mbi poetin. Lindi nė Starje tė Kolonjės nga mesi i shek. tė XVIII dhe vdiq nė fillim tė shek.XIX. Nė disa vjersha le tė kuptohet se kaloi njė jetė me mundime dhe ekonomike.

Mė vitin 1789 mori pjesė nė Luftėn Tyrko-Austriake tė Danubit ku, si qė merret vesht nga poezia e tij "Seferi humajun" se vuajti mjaftė shum.

 

 

 

Horoskopi javor Kalendari historik
--------------------------------
Shkrimtarė bashkėkoh.  shq.

Abdylazis Islami
Ali Daci
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Bedri Dedja
Besnik Camaj
Bessa Myftiu
Brahim Avdyli

Bujar Plloshtani
Bujar Rama
Dh. Pojanaku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Jeton Kelmendi
Hajdar Salihu
Haxhi Kraki
Ibrahim Kadriu
Ismet Rashiti
Kalosh Ēeliku
Kujtim Morina
Majlinda Rama
Mirela Sula

M. Blakaj
Naim Kelmendi
Nermin Vlora-F
Pal Sokoli
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Seveme Fetiqi
Shefqet Dibrani
Sulejman Mato
Vasil Tabaku
Vilhelme Vranari

Shkrimtarė 
shq. - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani
Ernest Koliqi
Faik Konica  
Fan S.Noli   
Gjergj Fishta
 
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri  
Ndre Mjeda   
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi  
Muhamet Ēami   
Nezim Frakulla   Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe 

Gjon Buzuku