Se gjëra të tilla isha i vogël t’i kuptoja, e mora vesh pas disa viteve. Dhe atë pasi në televizorin tonë bardh e zi që ishte në odë, për herë të parë më ra t’i shihja disa pamje të tij. Gjyshi im shikonte shumë lajme. Pse i dëgjonte edhe në serbisht, nuk ia shihnim për të madhe, e dinte gjuhën që prej shërbimit ushtarak “të shkaut”, siç shprehej ai, por për ato turqisht po. Në njërin nga edicionet e radhës, në një mbrëmje, më duket se lajmet jepnin vizitën, apo kthimin nga vizita të një politikani në, apo nga një vend. Isha tetë vjeç dhe nuk e dija as cili politikan ka qenë, as pozita e tij, e as vendi prej nga ishte. Apo, për të qenë më i sinqertë, as që e dija ç’ishte politikani, veçse kështu i dëgjoja të flisnin shpesh në odën tonë.

Ishte hera e parë që më ndodhte edhe mua të bëhem kurreshtar për lajmet. Veçse jo për ato që thoshte folësi në televizor, por për pamjet që shihja. Aq shumë i kisha zgurgullatur sytë në televizor sa s’bëhej më tepër. E vet me vete mendoja se, si mund të jetë aq i madh, pse ky spikeri nuk po tregon për këtë, pse s’po tregon se, si dolën njerëzit nga ai, por po tregon krejtë diçka tjetër që s’e kuptoja fare? Apo ndoshta s’e dinte as ai? Ta pyesja për këto nënën, mendoja që të tilla punë nuk i dinin gratë. Nuk kisha dëgjuar të pyetëshin për të tilla gjëra ato. “A po e sillni bukën më a jo?, a i mjelët më?”, e pyetje të tilla në drejtim të tyre me përgjigje të njëjta, “po, po qe”, i kisha dëgjuar çdo ditë në mënyrë të përsëritur.

                                                      *****

Kishte dy vite më herët kur së bashku me Qaushin, djalin e axhës sim, ishim duke i kullotur delet te Luki i Pijes, kur e bëmë këtë bisedë. E pamë një aeroplan. Neve na dukej i madh mu sa gishti tregues i dorës, dhe ishim të bindur se aq ishte. Të paktën në këtë pikë nuk kishim mëdyshje asnjëri. Për ne aq dukej, aq ishte. Kurreshtja jonë ishte diku krejtë tjetër:

-      Bëhen kokrra kollomoqi dhe hyjnë aty – më thoshte Qaushi duke mos iu dridhur as çerpiku i syrit. Ai ishte dy vjet më i madh se unë. Por edhe atij dikush tjetër më i madh kështu i kishte thënë. Bile, “ ai e di fortë mirë këtë punë”, më thoshtë Qaushi, kur unë me habi të madhe e kundërshtoja, duke i thënë se:” po qysh more mundet njeriu të bëhet kokërr e kollomoqit?”.

-      Aiiiii, s’di gjë unë se qysh, kështu më ka thënë ai – ma kthente ai shkurt, duke e kthyer kokën në anën tjetër, duke dashur të më hiqte qafe mua bashkë me kokëfortësinë time.

Dukej qartë se, atëherë Qaushi ju besonte fjalëve që i thoshte. Meqenëse, nuk njihja njeri që kishte hipur ndonjëherë në aeroplan, e të ma shuante kurreshtjen, s’më mbeti gjë tjetër pos të filloja ta bind veten se ashtu ishte.

Tani, që po e shihja aeroplanin në televizor, e po i  shihja edhe njerëzit afër tij, më ishte e qartë se vërtetësia e Qaushit nuk qëndronte. Se, edhepse në shkollë i kishim parë disa vizatime të aeroplanit në librin e Abetares, mësuesja nuk na kishte treguar se si mund t’i zë njerëzit diçka e vogël sa gishti tregues. E të guxoja ta pyesja, as që bëhej fjalë. Mësuesja ime ishte ndër ndër ato që njiheshin si më të sertat. Thjeshtë ne nuk e kishim të drejtën të pyesnim se çfarë na tekej. Të paktën kështu kështu e dinim ne. Nuk na kishte thënë dikush ndryshe, përveç që, vetëm duhet dëgjuar mësuesen gjatë gjithë kohës, dhe të përgjigjesh kur ajo të pyet. Po edhe sikur të lejohej një gjë e tillë, unë mendoja që mësuesja mund të të rrihte edhe kur s’dije të pyesje, e jo vetëm kur s’dije të përgjigjeshe. Rastiste ta pyeste ndonjë shok i klasës:

-         Mësuese, a bën të shkoj në WC? –  ndërkohë me kokë ulur priste përgjigjen.

-         Ulu aty, ishe më herët! – ia kthente mësuesja. Edhepse përgjigje të tilla merrnin kryesisht ata që kërkonin më shpesh të shkonin në WC. Se unë për vete duroja, se më vinte turp ta kuptonte mësuesja që isha në zor.

*****

Duke ia zgurgullatur sytë ashtu televizorit, lëmshi tani më bëhej edhe më i madh. Dukeshin qartë përmasat e tij, krahasuar me ato të njerëzve. Shumë, shumë i madh ishte ai. Si mund të ishte aq i madh aeroplani, e të fluturonte ndërkaq?. Apo, pse kur fluturonte na dukej dukej sa gishti ama?, asesi s’mund ta kuptoja!

Halil Krasniqi, Prishtinë, gusht 2008

***

Halil Krasniqi për filolet:

• Fati i Lules

• Aeroplani