rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K



 

Friedrich Nietzsche
(1844-1900)

Feuerbach Kant Schopenhauer
Hegel Leibniz
Heidegger Nietzsche

Nietzsche (Niēe) lindi nė Rocken mė 1844. Rridhte nga njė familje pastorėsh gjerman por vet hoqi dorė nga kjo karierė dhe iu dha studimit tė filologjisė dhe tregon interes tė madh pėr Arthur Schopenhauer-in. Mė vitin 1869, bėhet profesor i filozofisė pranė univerzitetit tė Bazelit (Basel) por detyrohet, pas dhjetė vjet, (1879) tė ndėrpres punėn pėr shkaqe shėndetsore. Brėnda kėsoj kohe, ai lidhet me Richard Wagnerin, miqėsi tė cilėn e ndėrpreu pėr ēėshtje pikėparjesh tė ndryshme mes vete.

Filozofia e tij ėshtė e bartur qė nga fillimi nga pasioni pas saj aq shum sa qė shpesh mendimit tė tij i kanoset rreziku i humbjes dhe ngatėrrimit nė lėmsh. Filozofi qė nuk stėrngarkohet me sisteme dhe teori tė pranuara gjer atherė. Parimet e filozofisė sė tij janė entuziazmi i jetės dhe kritikon moralin e ideve krishtere tė mėshirės dhe nėshtrimit. Pėr te, si qė thot "morali skllav" i krishtenizmit e vėndon njeriun nė pozitė tė dorės sė dytė dhe kėtė e quan dhe e bėn virtyt. Kjo krejt duhet zėvendėsuar me moral tjetėr tė lartė, nė zot tė vetvetes.

Nė veprėn "Kėshtu fliste Zaratustra" (1883), Nietzsche thot se "Zoti ka vdekur" dhe mu kėtu, fenė e konsideron si alibi para dobėsisė dhe fatkeqsisė njerėzore. Hedh poshtė moralin kishtar si dhe vet Zotin pėr tė cilin thot se ėshte sajesė e zbuluar nga ana e njeriut pėr tė mposhtur dhe detyruar njeriun tė nėnshtrohet. Dhe pasi Zoti ėshtė mė i vdekur, njeriu i shtrembėruar dhe i ēmendur, ēlirohet nga tė gjitha kėta barrė e hyjni morale tė pavlefshme. Njeriu qė ka vrarė Zotin, konstaton Nietzsche, nuk ka arrijtur dhe nuk duhet tė jetė i kėnaqur kaq se ju shmang tė gjitha pasojave dhe se ndryshoi krishtenizmin me humanizėm ose ateizėm.

Vepra e Nitzsche-s ėshtė betejė pėr tė "mbrojtur" njeriun nga rreziku i dobėsive dhe nihilizmit sė kulturės perendimore tė prodhuar nga krishtenizmi i cili shkatrron jetėn duke dashur ta shpėtoj. Forca e pandėrprerė pėr tė tejkaluar pesimizmin dhe shėndrimin e njeriut nė qenie tė fortė duhet tė jetė e jashtėzakonshme. Njeriu i ēliruar nga ēdo lloj skllavėrije do tė dijė pra tė pėrfitoj dhe ta ruaj cilėsinė e tij tė lartė. Duke kaluar nėpėr analiza tė holla psikologjike, Nietzsche mund tė konsiderohet si pararendės i Sigmund Freud-it.

Nga viti 1879, gjendja shėndetsore i dobėsohet kėshtuqė nuk ėshtė nė gjendje mė tė punoj. Jeton gjithėmonė nė lėvizje nė mes Italisė dhe vendlindjes. Qėndron nė Alpe ku gjen inspirim pėr veprat e tij tė fundit por mė 1890, ēmendet krejtėsisht. Duket se pas vdekjes sė tij, motra e vet bėnė, disa ndryshime tė veprave tė tij, sidomos kur ajo mundohet tė tregoj vėllaun e vet me ide tė nacional-socializmit.

Vdiq nė Weimar me 25 gusht tė vitit 1900.

 

Disa citate nga Nietzsche:-

  • Rrėfimi.- E harrojmė gabimin kur i rrefehemi dikujt, zakonisht ai dikushi nuk e harron.

  • Nuk ka sa duhet dashuri e mirėsi nė botė qė t'i lejomė vehtes ti harxhojmė pas qenieve tė imagjinuara.

  • Ndėshkimi ėshtė bėrė pėr tė pėrmirsuar atė qė ndėshkon.

 

 
 

Horoskopi javor Kalendari historik
--------------------------------
Shkrimtarė bashkėkoh.  shq.

Abdylazis Islami
Albina Idrizi
Ali Daci
Ali Podrimja
Arif Molliqi
Azem Shkreli
Baki Ymeri
Bedri Dedja
Besnik Camaj
Bessa Myftiu
Brahim Avdyli

Bujar Plloshtani
Bujar Rama
Demir Krasniqi
Dh. Pojanaku
Din Mehmeti
Esad Mekuli
Hajdar Salihu
Haxhi Kraki
Hysen Kėqiku
Ibrahim Ibishi
Ibrahim Kadriu
Ibraim Qazimi
Imri Trena
Ismet Rashiti
Jeton Kelmendi
Kalosh Ēeliku
Kujtim Morina
Linditė Ramushi
Majlinda Rama
Mirela Sula

M. Blakaj
Naim Kelmendi
Nermin Vlora-F
Pal Sokoli
Rizah Sheqiri
Sabit Rrustemi
Sadik Krasniqi
Sevdije Rexhepi
Seveme Fetiqi
Sinan Sadiku
Shaban Cakolli
Shefqet Dibrani
Sulejman Mato
Vasil Tabaku
Vilhelme Vranari

Shkrimtarė 
shq. - gjysma e parė e shek. XX

Ali Asllani
Ernest Koliqi
Faik Konica  
Fan S.Noli   
Gjergj Fishta
 
L. Poradeci
Migjeni
Sterjo Spasse

Rilindasit

Asdreni 
Filip Shiroka
J. De Rada
Naim Frashėri  
Ndre Mjeda   
Sami Frashėri

Bejtexhinjt 

H. Z. Kamberi  
Muhamet Ēami   
Nezim Frakulla   Selejman Naibi
Tahir Ef. Lluka

Shkrimet e para tė gjuhės shqipe 

Gjon Buzuku