| |
Fjalor (K-Zh)
A-J
K
| kablik,
m. sh.
kabliqe
(nė disa vise, kabliē) enė druri pėr krypė
(postuar nga Sylė Goēi-Junik) |
|
kaltėr,
ngjyrė
qielli, mavi (turq),
blu
|
| kallashtėr,a
f. sh a(at) kallinė misri e shkoqitur (e shkokėluar);
2. trung i tharė duhani (Postim) |
| karvajat (vetėm nė shumės), ditėt kur
bagėtia ngjitet nė bjeshkė ndėr stane. Nga kėtu edhe "Nata
(Netėt) e Karvajave", festė e daljes nė bjeshkė kur edhe
shtrohen darka tė mėdha pėr familje e miqė (postuar
nga Sylė Goēi-Junik) |
|
kanatierė, 1.
veshje e brendshme pėr pjesėn e sipėrme tė trupit pėr mashkuj, 2.
kostum banje |
| kasnec,-i
sh.
ė(ėt)
telall, lajmėtar nė kohėn otomane qė
sillte lajmet ose urdhėrat nga mė lartė (Postim: A. Laēi, Paris) |
| kedėr,-i
/ (lat. cedrus), dru nga lloji i halorėve, i familjes se
pishave me prejardhje nga Lindja e Mesme, Afrika Veriore dhe
Himalajet. U pėrshtat mė vonė nė
Europė. |
|
kmesė, a,
(kamesė)-lloj mjeti per prerje te drurit (pėr krasitje psh), ndryshe nga sopata
(F.I)* |
|
kėrblik-ė,
kukėz, krutė, baston (turq.) |
|
kėrr, tokė jopjellore, tokė e ēveshur |
|
kėrsh,-a, shkėmbij, gurėz tė mėdhenj, vise shkėmbore (nga
Z Bajramaj - Kosovė)
|
|
kėrshlla,-ja, ndėrtesė madhe (me gurė), kėshtjellė; 2. kazermė (A.A.
Tetovė)
|
|
kokoreē,
zorė tė
thurrura tė qengjit nė formė bishtaleci dhe tė garnuara me mėlēi e
tė fėrgura nė fėltere (gatitje shqiptare)
(postuar nga Pandeli Liēo - Vlorė)
|
| kotar,-i,
vend
ku vendosen delet gjatė natės. Mund te jetė i thurur nga thupra /
filiza tė drurit tė lejthisė ose tė ahut, por mund tė jetė i ngritur
edhe me dėrrasa, gurė etj. |
|
kryeplak,u, i parė i njė fshati, i njė qyteti, prefekt
|
|
kryesi, a, pari, udhėheqėsi, presidencė
ose
prezidencė
|
| kryetar,i,e, ai qė kryeson, president
ose
prezident
|
| kumlak,
u, fėmij
i pasalindur e gjer
nė tre muajė.
(F.I)*. |
|
kupė,
kupa, enė druri pėr tė bartur ushqimin e ditės. Pėrdorej me
shumicė nga barinj dhe bujq |
|
kuvend,i, 1. bisedė e rėndėsishme 2. organ demokratik,
parlament
|
|
kuvendar, pjesėmarrės nė kuvend, parlamentar |
|
L
| laper,-i, rrugaē i imė, njėri qė sillet poshtė e lartė pa
asnjė nevojė |
|
lapėr,a, 1. fletė, 2.gjeth, 3. pjesa e jashtme e veshit, lapra e veshit (postuar
nga A.A. Tetovė)
|
| langar,-i qen endacak dhe jo i vyeshėm (pezh: njeri qė
sillet rrugėve) |
|
livere, njeri i veshur keq, i leckosur, leckaman (F.I)*. |
|
lozė, bot. rricė, lozė tė hardhisė,
tė kungullit, shalqinit, pjepėrit (fig.lėshoi lozė, u vendos, u
pėrhap) |
|
lugaveshi (Forficula auricularia), insekt shum i uryer;
(1-2cm,ngjyrė gėshtenje nė tė zezė) del mė tepėr natėn pėr tė
kėrkuar ushqim dhe ėshtė plotėsisht i parrezikshėm pėr njeriun
perkundėr gojėdhanave se hyn nė vesh dhe zė vend aty pėrgjithmonė
dhe kėshtu dėmton dėgjimin. |
|
LL
| llapush,i,e, njeri trupmadh por mendjevogėl, kokėtrashė (fjalė
fyese) |
|
M
| madhor,e, i ritur, qė
ka kaluar rininė e hershme, mazhor
|
| mijėvjeēar,i,
1. periudhė kohore; 1.moshė, milenium
|
|
mitur (i,e)1. i vogėl;
2. tepėr i
ri nė moshė; 3. kalama,
minor,e
|
|
munafik-u, (ar) poshtėrsi; njeri ngaterrestar dhe rrenavec (latinizėm;
hipokrizi, hipokrit)
|
| murdar, mb.
sh. (ė
vetėvrasės,
(pezhoratif) ai qė vret vetveten pa marrė parasyshė kushtet, formėn
dhe mjetet (Tetovė,2010) |
|
N
| ndjeshėm
(i, e), sensibil,e
|
| ngallmon,
njeri qė bartė fjalė, shtisė (F.I)*. |
|
ngecje, ngadalsim, ecje pas, regres
|
| ngjarje, ndodhi, eveniment |
|
NJ
O
| odė
e zjarrmit, kthinė qė pėrdoret vetėm pėr tė
gatuar (pėr magje) |
|
ollog (ollogj), i mbetur nė shtrat nga sėmundje e rėndė dhe e
gjatė; invalid i rėndė (ka ra ollog) |
|
P
|
palaré-ja, lloj
tryeze e drurit, pa kėmbė qė shėrben(te) kryesisht pėr tė gatuar pite me
miell misri |
|
pakicė-a, nė
numėr mė tė vogėl se tė tjerėt, minoritet
|
|
pėrderės-i, lypės, (qė lypė derė mė derė), (Postuar
nga Martin Mato - Tiranė; fjalė e dėgjuar nga prindi Jakup
Mato, fshati Fterrė mbi Borsh
nė bregdetin ionian). |
|
pėrparim-i, zhvillim , ecje pėrpara, prosperitet |
|
pispilit, lakėr e grirė dhe miell misri tė erėzuara dhe tė
pjekura nė furrė
(P. Liēo - Vlorė) |
| poliandri,-a
f.
etnogr.
1.
formė e martesė me
grupe, kur njė grua ka shum burra. 2. veēori e disa bimėve
qė kanė mė tepėr etamine
(shih.
"...nė
kėthimin e poliandrisė") |
|
poēe, vorbė e bėrė enkas pėr zierje tė groshės (Postuar
nga Pandeli Liēo - Vlorė)
|
| poras/ė,-a
(sh.-at)
grip,
rrufė, sėmundje stinore ngjitėse zakonisht jo e rrezikshme (shėnuar
nė Gradec,
1968) |
|
prani-a, prezencė,a
|
| pusht-i, ngashnjues
i pacipė (mashkull i paturp e i sėmurė pas seksit) |
|
Q
| qethėtar-ė,
zejtar pėr qethje tė dhenve, ai qė qethė dhentė. (postuar
nga Sylė Goēi-Junik) |
|
qeshkek-u,
ėmbėlsirė
e pėrgatitur
nga gruri i shtypur dhe e zier mirė
me qumėsht
dhe e sheqerosur.
Embėlsirė
tradicionale dasme edhe nė
ditėt e sotme
nė
Opojė.
Nė
disa vise
quhet hashure
(F.I. Prizren)* |
|
qiler,
i, oda e nuses dhe e dhėndėrrit,
gjerdek
|
|
qilur, i, pjesė e shtėpisė nė tokė, bodrum |
|
qindvjeēar,i, 1. periudhė kohore 2. moshė (shekull-or)
|
|
qyski, a, - profil i trash nga ēeliku qė pėrdoret
si lloz (F.I)* |
|
R
RR
| rros/ė,-a
- jetesa;
mėnyra se si jetojmė, pėrfshi kushtet familjare dhe materiale nė
tėrėsi (N.Hajdini - Kėrēovė) |
|
S
| sallakoj,
f. kal. (vet. sallakohem)
mbėshtjell, rrethoj, bie rreth e rrotull |
| saktizmi
m,
dogmė
religjioni indian sipas sė cilės energjia krijuese e femrės
ėshtė esenciale (e regj. pėr herė tė parė 10.6 2010) |
|
sepet,
i, - lloj shporte e rrumbullaket e thurur nga filizat e rinjė tė
drurit tė rakitės dhe pėrdorej pėr ruajtjen e bukės , kurse nė nė
disa vise edhe pėr bartjen e gjėrave (pemė, perime etj) ushqimore nga
tregu. (F.I)* |
|
setre,
pallto, pjesė e epėrme e kostumit
|
| skėrkle,(m-f)
(sh.-a),
njeri
me trup tė gjatė dhe tė hollė (qė tejkalon dukshėm
mesataren) e tė kėrrusur; nė raste tė shumta ka kuptim tejet
pėrbuzėz (dėgjuar nė Shkup, Prizren, Tetovė dhe Gostivar (shėnoi:
Filolet)
|
| skure,
(m.f) njeri me tipare e karakter negativ tė
skajshėm, (rrenc, i pamoral, hajn, egoist, i shpėrfytyruar)
(shėnoi: Filolet)
|
| strajcor,-i
m
sh.
ė(t),
(edhe
si mb.)
gjitarė makropodidė (kengurėt) tė cilėt pėrpara barkut janė tė
pajisur me njė organ nė formė tė strajcės (apo xhepit) ku mbajnė
tė vegjlit e tyre |
|
SH
| shana
(fjalė e
pandryshueshme),
shumė tė hollash e vėnduar bast nga lojtar i tretė nė bixhoz, duke
parashikuar fitore ose humbje tė njėrit nga lojtarėt aktif nė atė
moment |
|
shpi e zjarrmit (shpizjarrmi),kthinė,
kuzhinė verore, zakonisht e ndėrtuar nė oborr larg shtėpisė sė banimit |
|
shtazarak,e, njeri i mbrapsht, gjest i egėr, i pamėshirė, bestial,e
|
|
shumicė,a, nė numėr mė tė madh se tė tjerėt,
mazhorancė |
|
T
| talugė,
a f. (shum. at)
karrocė me katėr rrota e tėrhjekur nga kuaj apo qé (filolet)
pėrdoret nė Pollog) |
| takazįt,-i
m.sh. -e(t) brengė, telashe (pozitive ose negative) qė
nėnkupton gjendje mendore tė angazhuar nė kėrkim zgjidhjeje
tė njė preokupimi shpirtėror apo material |
|
testi
, a, -enė nga argjili pėr
ruajtjen dhe pirjen e ujit, shtambė. (F.I)*
|
| tėrplote
f. lopatė, vegėl druri pėr shirje tė drithit;
poashtu pėrdoret edhe pėr pastrimin e borės etj. |
|
tojė,-e,
lidhėse pėr
kėpucė e openga
(postuar nga A. Abdullahu - Tetovė)
|
|
tokmak,-u, ė(t)
Ēekiē i madh nga druri e qė pėrdoret nė stane (kasolle tė
deleve ) pėr rregullimin e torishtes. Kjo fjalė haset edhe si mbiemėr
cilėsor fyes pėr ndonjė njeri kokė trashė e qė nuk kupton. (F.I)* |
|
U
V
| vajgur,-i,
petrol,
naftė |
|
veksh,-i,
lloj vorbe me dy dorėza |
|
vėzhgim,-i,
pėrcjellje me sy e me tru,
observacion
|
|
vėzhgues,-i,e, ai qė pėrcjellė njė diēka, qė vėzhgon,
observator |
|
vendkalim,-i,
pasazh
|
|
vrī-ja, fushė, rafshinė (postuar
nga Sylė Goēi-Junik) |
|
vrītar, banor i rafshit;
fushjan (postuar
nga Sylė Goēi-Junik) |
|
X
XH
| xharr,-i, mantelė pėr femra, e gjatė e me ngjyrė tė zezė, qė
bahej gjer nė fillim tė shek xx |
|
xhoka,
veshėmbathje tė leshta (shajak) (Postuar
nga Pandeli Liēo - Vlorė)
|
|
xhokaxhi,-u,
qė qep xhoka, robaqepės (Postuar
nga Pandeli Liēo - Vlorė) |
|
Y
Z
| zavall,-i
(shum. e(t), telashe,
bela; fig. hall dashurije, i dashuruar ("mė ka zėnė
zavalli...") ndyrė, fėlliqur (pėr vend) |
|
zdranc,-a (pėrdoret vetėm shumėsi) totaliteti i organeve tė
tretjes te njeriu dhe te kafshėt (Shėnoi
RM nė Gradec, 1971) |
|
ZH
| zhyll, ndyrė, fėlliqur (pėr vend) (Postuar
nga Sylė Goēi -
Junik) |
|
zhyllan,-i,e,
i (e) ndyrė, fėlliqur, papastėr (fjalė fyese) (Postuar
nga Sylė Goēi -
Junik) |
|
Me ngjyrė tė kuqe janė dhėnė fjalėt
qė nuk kėshillohet tė pėrdoren.
(F.I)* Postime tė Zotėri Ferik
Imeti, punėtor arsimi nga Prizreni: "Fjalė tė rralla nga thesari i madh
kombėtar nė trevat e Opojės dhe Prizrenit".
A-B-C-Ē-D-DH-E-Ė-F-G-GJ-H-I-J
| |
|
