Filozofi
     dhe
letėrsi

__histori kombėtare, vėshtrime, debat__

Ballina

Letėrsi

Filozofi

Histori

Opinione

Intervista

Citate

Kritikė

 

Portal

 

   

Robert Burns
(1759-1796)

Shkruan:
Redaksional

 

 

Robert Burns lindi nė Alloway, Ayrshire nė 1759 djal i William Burns (bujk), ishte mė i madhi nga shtatė fėmijėt e familjes. Rininė e tij e kaloi duke punuar nė fermėn e babait tė tij, dhe pavarėsisht nga varfėria, babai i mundėsoi arsimim shumė mirė sepse  me  kėmbėngulje angazhoi njė mėsues pėr tė dhe dhe vėllaun e tij mė tė rij Gilbert-in.

Nga mosha 15 vjeēare, i ra barra e punėtorit kryesor nė fermė. Pėr t’i ikur lodhjes, ai i rrekej shkrimit qė e bėntė tė haroj punėn e rėndė dhe tė vėshtirė duke medituar pėr njė botė mė tė mirė. Nė kėtė moshė edhe duelėn nė dritė vargjet e tij tė parė, odė pėr Skotllandėn dhe pėr gratė; « Nela ime e bukur ».
 
Kur babai i tij vdiq nė vitin 1784, Roberti dhe vėllai i tij e vazhduan bashkėrisht punėn nė fermė. Megjithatė, Robertin mė shum e tėrhiqte natyra romantike e poezisė dhe femrat (me tė cilat pati plotė aventura dhe disa fėmijė jashtėmartesorė nga tė cilėt edhe bineqėt me Jean Armour e cila mė vonė do tė bėhet bashkėshorte e tij), se sa lėvrimi i tokės. Nė kėtė kohė, pėr tė ikur nga puna e rėndė, ai planifikoi tė largohet drejt klimės sė Antiljeve.

Megjithėse nuk udhėtoi, ai  u dha pas pasionit tė vet tė parė dhe publikoi librin me poezi Poems, Chiefly in the Scottish Dialect, kryesisht nė dialektin skocez ku kendon pėr  dashuri tė « thyer ». Kėto kėngė u pranuan shum mirė nga lexuesit dhe nga kritika. Kjo e shndėrroi nė tė pėrkėdhelurin dhe nė krenari tė familjes. Me kėtė, ai ngriti dorė nga mėrgimi dhe filloi tė udhėtoj nėpėr vendlindje. Kėshtu mbėrrini nė Edinburg ku u bashkua me rrethin e shquar tė artistėve dhe shkrimtarėve tė cilėt tė prekur nga bukuria e poezisė sė tij e pranuan mirė (megjithėse mė vonė disa e quajtėn « poeti fshatarė ») dhe e pėlqyen punėn e tij poetike.

Nė mes tė viteve 1793 e 1818 iu botua kolekcioni A Select Collection Of Scottish Airs for the Voice  nė gjashtė volume dhe 114 kėngė tė tjera popullore. Qė nga kjo kohė, filloi tė konsiderohet si poet i parė romantik dhe gjithėmonė u shėrbeu gjeneratave si inspirim.

Fatkeqėsisht, Burns vdiq i ri, nė moshėn 37 vjeēare nga njė sėmundje e zemrės, sigurisht pasojė e lodhjes sė tepėrt me punėt e fermės qė nga koha mė e hershme. Vdekja e gjeti ditėn kur gruaja e tij Jean, lindi djalin e tyre tė fundit tė emėruar Maxwell. Nė varrim morrėn pjesė rreth 10.000 vetė. Nė kėtė kohe, lavdia e tij nuk kishte arritur as nga larg nivelin qė e fitoi mė pas.

Pas vdekjes sė tij, pėr ēdo vjet, pėr ditėlindje, Skotllandezėt nga do ku janė, organizojnė darkė dhe festojnė me krenari poetin e tyre, « haggis » (plėnc (plėndės) i mbushur me mish delje), zonjat dhe Whisky-n.


 

 

 


Filozofi
 
dhe
letėrsi

histori
tradita
vėshtrime
debat

citate
intervista
letra hapura
botime reja
 
 

 
 
 

Filozofi
         dhe letėrsi

|Citate dhe proverba| |Citate sipas autorėve| |"Xhevahire" nga Reis Mirdita|

Altruizmi-Egoizmi Dashuria Edukata Gruaja Mali Natyra Qesėndi
Arsimimi Dashuria (II) Ėndėrrat Humori Mėdyshja Ndryshimi Rrena
Art-Dhunti Dashuria (III) Fėmijėt Imagjinata Miqėsia Nga-fėmijėt Skamja
Besimi Dashuria (IV) Filozofia Inteligjenca Mosha Nga-Vizitorėt Vetitė
  Dituria Fjalėbutėsia Jeta Motivimi Optimizmi Vjedhja
  Drejtėsia Frymėzimi Lakmia Muzika Paqa Xhelozia
      Lotėt   Paragjykimi Tė-pandara
      Lumturia      
____histori kombėtare, vėshtrime, debat, politikė, letra tė hapura____ © Tė gjitha tė drejtat e rezervuara.
Copyright © 2007 [ http:// www. filolet.com ] Tous droits réservés.
Révision : 28 nov. 2012 14:06:32 +0100 .