rmt                                                                                                                                                                                                                        

Filozofi

Letėrsi

Krijimtari Poetė tė rinj Gojėdhana Shqyrtime Lojėra flash Kush jemi  

Ballina

Shkrimtarė Shqiptarė

Histori Kombėtare

Rilindja

Letėrsia Bejtexhiane

Shkrimtarė tė huaj 

Nobelistėt

Foilozofėt Anglofonė

Filozofėt Arabė

Filozofėt e Lindjes

Filozofėt Frankofonė

Filozofėt Gjermanofonė

Filozofėt Grekė

Filozofėt Romakė

Sofizmi

Stoicizmi

Fjalor

Intervista

Portrete tė dalluara

Promovime, Pėrkujtime

Arkivi

Laureta Miftari:



Lidhje tė jashtėme:

Shah - Chess
Cartoon
Le Blog de Nicole.K



 

Boetius
(reth 455 - 524/526)

  FILOZOFĖT ROMAKĖ
 

Anicius Manlius Torquatus Boethius ose Boetius lindi nė Romė rreth vitit 455 ku familja e tij qė ngaherė pat ushtruar detyra tė larta shtetėrore. Nė moshėn dhjetė vjeēare  u dėrgua nė Athinė pėr tė mėsuar greqishten dhe shkencat tjera tė kohės. Qėndroi kėtu plot tetembėdhjetė vjet dhe gjatė kėsaj kohe pėrktheu veprat  e dijetarėve mė eminentė si Ptolemeun, Nikomakun, Arkimedin, Euklidin, Platonin e Aristotelin.

U kėthye nė Romė nė moshėn tredhjetė e dy vjeēare ku u emėrua konsul i vetėm gjatė vitit 485. Po nė kėtė vit, martohet me vajzėn e Simakut qė ishte prefekt i Romės, konsul dhe « princ i senatit ». Nė vitin 500, me ardhjen e lavdishme nė pushtet tė mbretit tė Ostrogotėve Teodorikut, Boetiusi emėrohet senator kurse mė 510, Misnistėr i Teodorikut. Mė 522 ėshtė udhėheqės i ofiqeve. Megjithatė, pėrfundon i egzekutuar me urdhėr tė Teodorikut dikund brenda viteve 524-526.

Vepra e Boetiusit ėshtė me njė rėndėsi tė veēantė nė pėrcjelljen e pasurive tė lashta filozofike nė kohėt e mesjetės dhe atyre tė mėvonshme. Pėrkthimet e tij, ishin udhėzim pėr mesjetėn. Ai krijoi definime tė mirėfillta filozofike nė gjuhėn latine por edhe definicione me perkufizime tė sakta mbi kutimet pėr teologjinė mesjetare si « natyra », qenia » dhe shum tė tjera. Vepra e tij Consolatio Philosophiae ėshtė pjesė e thesarit tė letėrsisė botėrore dhe njėherit njė ndėr mė tė lexuarat gjatė Mesjetės dhe Rilindjes. Kėtu gjejmė pasurinė e parimeve mė tė rėndėsishme tė  tė persiatjes dhe urtėsisė antike. « Ngushėllimi nga filozofia », Boetiusi e shkroi nė burg dhe si qė kuptohet nga vet titulli, ai kėrkonte lumturi e filozofia e mėsonte tė gjejė ngushėllimin.

Ndėr meritat e mėdha tė Boetiusit, si qė u pėrmend kalimthi mė lartė, janė pra disa definicione tė tij. Kėtu do tė pėrmend mė tė famshmet :

  1. tė prehjes apo tė lumturisė sė plotė : « Status bonorum omnium congregatione perfectus » ;

  2. tė personit (individit) : «Rationalis naturę individua substantia» dhe;

  3. pėrjetėsisė (amshueshmėrisė) : «Interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio».

 

Rradhitje alfabetike:

Boetius
Ciceroni
Epikteti
Lukreci
Mark Aureli
Seneca


Ballina

 

 

 


Ballina                                                                                                                                                                                          Kreu i faqes