Vilhelme Vranari – Haxhiraj

Vilhelme Vranari është romansiere, poeteshë dhe publiciste bashkëkohore shqiptare. Lindi më 8.12.1944 (në Dy fjalë për autoren në fund të romanit Rrëfim në të perënduar  jepet viti 1945) në Kaninë të Vlorës në gjiun e një familje të njohur atdhetare, pinjolle e familjes së Princit Gjergj Araniti. Ndoshta ky fakt në fillim bëri që autorja të kaloj periudhë shum të vështirë internimesh që sillnin vetëm vuajtje që nga mosha më e re fëminore. Në këto kushte të rënda mbinjerëzore, kreu shkollimin fillor duke qenë gjithëmonë e bartur nga një vend në tjetrin. Vitin e tetë e përfundoi në 28 Nëntori, shkollë kjo e parë në gjuhën shqipe në Vlorë.

Me kryerjen e shkollës pedagogjike Jani Minga, u punësua si mësuese dhe njëkohësisht vazhdoi studimet univerzitare me korespondencë në Tiranë ; dega Gjuhë-Histori.

Viti 66 filloi rishtazi me internime për familjet Vranari e Vilhelmes i ndalohet diplomimi dhe puna në arsim. Megjithate ajo  nuk dorëzohet dhe kështu diplomon më 1975 shkencat Histori – Gjeografi por vazhdon të jetë e padëshirueshme  nga sistemi shtetëror për tu punësuar në arsim kështuqë ajo punoi për 25 vjet si punëtore. Pas 1990 ishte e lirë të punoj ku të dojë dhe fillo gjithashtu të merret me shkrime. Më 1997 rishtazi përjashtohet dhe ngelën e papunësuar.

Më 1991, themelon Lidhjen Demokratike të Gruas dhe është kryetare e saj gjer më 1998. Brenda këtyre viteve boton vellimin e saj të parë me poezi (1996), ëndërr kjo e kaherëshme e mëtej vazhdon me disa tregime, novela fabula dhe romane. Gjer më tani ka botuer tetëmbëdhjetë vepra e ndër ta edhe tri përkthime.

Vilhelme Haxhiraj ngelën mbi të gjitha romansiere sepse ska dyshim se aty ajo ka treguar e tregon sukseset e saja më të mëdha letrare. Romanet Vështroni Meduzën në tri volume,  Rrëfim në të perënduar dhe Unaza e Prangosur, janë kryeveprat e saja.

Përpos kësaj, ajo është redaktore e gazetës Kanina e merret akoma me publicistikë. Shkrimet e saja publikohen në shtypin shqiptar si Standard, Ndryshe dhe RD.

Vepra :

Letërsi për fëmijë :

• 10 Fabulat (2000)

• Bëmat e dhelprës (fabula, 2001)

• Ne jemi lulet e jetës (fabula e gjëegjëza, 2002)

• Amanti i Arbërisë (roman fantastik për fëmijë, 2003)

• Vogëlushja Bjanka dhe kafshët e saj (përralla, 2008)

• E dini se ç’emër kam (fabula dhe gjëegjëza, 2008)

Letërsi për të ritur :

• Loti nuk ka faj (poezi,1996)

• Dhembje nëne (roman, 1999)

• Të pres (poezi, 2000)

• Mamaja (novelë, 2000)

• Kush e vrau Kajtanazin (novela,tregime dhe skica, 2001)

• Jetë në udhëkryq (roman, 2001

• Ringjallur si Krishti (roman, 2002)

• Vështroni Meduzën (roman, 2005) II

• Dilema e së nesëmes (roman, 2006) III

• Prolog jete (roman, 2007) I

• Rrëfim në të perënduar (roman, 2007)

• Unaza e prangosur (roman, 2008)

Jetëshkrimi u përgatit me ndihmën e Z. Pandeli Liço, Vlorë